ABD'nin arabuluculuğunda İsrail ve İran destekli Hizbullah arasında Cuma günü yürürlüğe girmesi planlanan ateşkes, tarafların ihlal iddialarıyla tartışmalı bir başlangıç yaptı. Ateşkesin yerel saatle 16:00'da başlaması planlanırken, Hizbullah sözcüsü başlangıçtan bir saat sonra bile İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki saldırılarına devam ettiğini iddia etti.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ateşkesin başlama saatinden sonra sosyal medya platformu X'ten paylaştığı bir videoda, İsrail Savunma Kuvvetleri'nin Lübnan'da 150'den fazla Hizbullah hedefine saldırdığını ve onlarca militanı etkisiz hale getirdiğini duyurdu. Netanyahu, saldırıların ne zaman gerçekleştiğini belirtmedi.
Hizbullah sözcüsü Fox News Digital'a yaptığı açıklamada, İsrail ateşkese uyduğu sürece grubun da uyacağını, ancak herhangi bir ihlale karşı "karşılık verme hakkını saklı tuttuğunu" söyledi. Sözcü, ateşkesin henüz yürürlüğe girdiğini görmediklerini ifade etti.
ABD'nin İran ile görüşmeleri ertelendi
Ateşkes anlaşması, ABD ve İran arasında bu hafta sonu İsviçre'de yapılması planlanan görüşmelerin ani bir şekilde ertelenmesinin ardından geldi. Beyaz Saray, ertelemenin nedeni hakkında kamuoyuna açıklama yapmadı.
Beyaz Saray sözcüsü Fox News Digital'a yaptığı açıklamada, "Başkan Yardımcısı basın toplantısında da belirttiği gibi, yaklaşan teknik görüşmelerin planları henüz netleşmedi ve ABD heyeti ilk fırsatta ayrılmaya hazır" dedi. Sözcü, "Ancak bu müzakerelerin lojistiği hiçbir zaman basit veya öngörülebilir olmadı. Şu an itibarıyla Başkan Yardımcısı bu gece ayrılmayacak. Somut bir güncelleme olduğunda sizi bilgilendireceğiz" ifadelerini kullandı.
Trump'tan Netanyahu'ya eleştiri
ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan'daki Hizbullah çatışması nedeniyle Netanyahu'ya karşı artan bir memnuniyetsizlik ifade etti. Trump, Fransa'da düzenlenen G7 zirvesinde gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bibi Lübnan konusunda daha sorumlu olmalı" dedi.
Trump, "Çok fazla insan öldürülüyor ve birini ararken her seferinde bir apartmanı yıkmak zorunda değilsiniz, çünkü o apartmanlarda bir sürü insan var ve hepsi Hizbullah değil, size söyleyebilirim" diye konuştu. Trump, "Kendilerini korumamalarını söylemiyorum" diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: "İki drone çöle zararsız bir şekilde düştüğünde, Beyrut'taki binaları yıkmak zorunda değilsiniz. Daha iyi davranabilirler ve açıkçası daha iyi bir iş çıkarabilirler. "
Anlaşmanın kapsamı
ABD yetkilileri, Çarşamba günü imzalanan mutabakat muhtırasını, büyük ölçüde İran'ın nükleer programına odaklanan nihai bir anlaşmaya yönelik müzakereler için 60 günlük bir çerçeve olarak tanımladı.
Yetkililer, İran yakınlarındaki bölgelerden herhangi bir ABD gücünün geri çekilmesinin, başlangıç anlaşması altında değil, nihai bir anlaşmaya bağlı olacağını söyledi. Anlaşma ayrıca, "Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesini" ilan etti.
ABD yetkilileri, mutabakat muhtırasının ayrıca İran için acil petrol yaptırım muafiyetleri, İran'ın Hürmüz Boğazı'na yönelik tehditlerine son verilmesi, ABD ablukasının kaldırılması süreci ve zenginleştirilmiş uranyum stokunun kaderi de dahil olmak üzere İran'ın nükleer programına ilişkin gelecekteki görüşmeleri içerdiğini belirtti.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağayi, Cuma günü yaptığı açıklamada, İran'ın bir kez daha Hürmüz Boğazı'nı kapattığı iddialarını yalanladı. Bağayi, "İran İslam Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri, 18 Haziran 1405 tarihli Savaşın Sonu Mutabakat Muhtırası'na uygun olarak, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini sağlamak için gerekli önlemleri almıştır ve bu rota üzerinde deniz trafiği devam etmektedir" dedi.
