ABD ile ateşkes görüşmelerinin yeniden başlatılması için yürütülen arabuluculuk girişiminde İran’ın nükleer programına ilişkin taviz vermesi isteniyor. Tahran yönetiminin nükleer dosyada müzakereye yanaşmasını sağlamaya yönelik çabanın uzun ve zorlu olması bekleniyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin diplomasiye açık kalmayı sürdürdüğünü ancak yeni bir askeri müdahaleye karşılık vereceğini açıkladı.
"Savaşın yeniden başlamasına tamamen hazırız. Yeni bir saldırganlık karşısında, bu kıyamet savaşı olsa bile kararlılıkla duracağız. Aynı zamanda diplomasiye de hazırız. Seçim Başkan Trump’a ait."
İran’ın ateşkes önerisi
İran’ın daha önce sunduğu yedi günlük ateşkes önerisi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ve ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasını sona erdirmesini öngörüyordu. ABD Başkanı Donald Trump’ın bu öneriyi reddetmesinin ardından arabulucular, müzakerelerin yeniden başlaması için Tahran’dan nükleer programı konusunda adım atmasını istedi.
Körfez’deki arabulucular, Trump’ın ateşkes teklifini reddetmesinden bu yana İran’ın herhangi bir taviz vermediğini belirtti. Körfez yetkilileri de Tahran’ın görüşmelerin ilerlemesi için önce Washington’ın taviz vermesini talep ettiğini aktardı.
Hürmüz Boğazı ve yaptırım başlıkları
Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman bin Casim Al Sani, Washington ile Tahran arasındaki mesajları taşıyan ülkesinin arabuluculuk çabalarının çatışmayı çözmekte zorlandığını söyledi. Al Sani, çatışmanın "çok karmaşık" olduğunu ifade etti.

İran, Washington’ın haziranda varılan mutabakata dönmesini istiyor. Söz konusu mutabakat, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ardından nükleer müzakerelere başlanmasını öngörürken yaptırımların hafifletilmesini, yurt dışında tutulan milyarlarca dolarlık İran kaynaklarının serbest bırakılmasını ve ABD ablukasının sona ermesini içeriyordu.
ABD’li yetkililer, Donald Trump’ın artık bu mutabakata dönmek istemediğini belirtiyor. Washington yönetimi yaptırımları sıkılaştırmayı ve İran limanlarına yönelik ablukayı sürdürmeyi devam ettiriyor.
Görüşmelere katılan üst düzey bir Orta Doğulu yetkili, İran’ın nükleer programı konusunda uzlaşabileceğini söyledi. Yetkili, Tahran’ın ABD ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın ardından İsrail’in yeniden saldırmayacağına dair açık güvenceler isteyeceğini de belirtti.
Anadolu Ajansının aktardığına göre arabulucuların üzerinde çalıştığı kapsamlı anlaşma taslağında ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını sona erdirmesi, yaptırımları kaldırması ve İran'ın boğazdan geçiş ücreti talebinden vazgeçmesi yer alıyor. ABD ise İran'ın nükleer programında taviz vermesini ve nükleer müfettişlerin ülkeye girişine izin verilmesini istiyor. Yetkililere göre yeni teklif, Haziran 2026'da imzalanıp birkaç gün içinde çöken ve nükleer dosyanın 60 günlük bir takvimde ele alınmasını öngören mutabakata benziyor; hafta sonunda sınırlı bir ilerleme sağlandı.