Gazze’de eğitim altyapısının büyük bölümünün yıkıldığını belirten Filistin’in UNESCO Daimi Temsilcisi Atieh, bu durumun bölgedeki bir nesli eğitim hakkından mahrum bıraktığını söyledi. Atieh, okulların yüzde 97’sinin tamamen veya kısmen yıkıldığını ifade ederek eğitim kurumlarının yeniden kurulması gerektiğini vurguladı.
UNESCO’nun 8 Eylül tarihli açıklamasında, Birleşmiş Milletler tarafından 2025’te dünya genelinde 1.680 okula yönelik saldırının teyit edildiği bildirildi. Aynı açıklamada, okullara yönelik saldırıların bir önceki yıla göre yüzde 33 arttığı ve Gazze’de öğrencilerin eğitimini sürdürebilmesi için "Gazze Sanal Kampüs" platformunun kullanıldığı kaydedildi.
Filistin’de eğitim kurumları hedefte
Atieh, söz konusu artışın başlıca nedeninin Filistin’deki eğitim kurumlarının yıkılması olduğunu değerlendirdi. Batı Şeria’daki okulların da yerleşimciler ile İsrail ordusunun günlük saldırılarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi.
Gazze’deki yıkımı İsrail’in Filistin halkına yönelik saldırıları ve Batı Şeria’daki uygulamalarıyla ilişkilendiren Atieh, eğitim sektörü ile kültürel mirasın hedef alınmasının yalnızca güvenlik gerekçeleriyle açıklanamayacağını savundu.
Atieh, hedefin yalnızca askeri altyapıyı ortadan kaldırmak olması halinde sivil altyapının bu ölçekte yıkılmayacağını söyledi. Gazze’de sivil altyapının yüzde 80’inin yıkıldığını belirten Atieh, bu tabloyu İsrail’in yürüttüğünü ifade ettiği savaşın kapsamına ilişkin değerlendirmesinin dayanağı olarak gösterdi.
800 bin öğrenciden 300 bini çevrim içi eğitim alıyor
Gazze’deki üniversite altyapısının da büyük ölçüde zarar gördüğünü aktaran Atieh, okul ve üniversitelerin yıkılmasının gelecek nesilleri yok etmek anlamına geldiğini söyledi. Atieh, eğitim çağındaki 800 bin öğrenciden yalnızca 300 bininin çevrim içi eğitimden yararlanabildiğini açıkladı.
Öğrencilerin çadırlarda ve okulların enkazı arasında, gerekli imkânlardan yoksun şekilde eğitim almaya çalıştığını belirten Atieh; bilgisayar, masa, sandalye ve internet bağlantısına ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Atieh ayrıca Gazze’deki okulların yeniden inşası için gerekli malzemelerin bölgeye girişine izin verilmediğini savundu.
Atieh, Gazze’deki saldırılarda yaklaşık 20 bin öğrencinin hayatını kaybettiğini ve çok sayıda öğretmenin öldürüldüğünü de söyledi. Bu nedenle Gazze’de bir neslin tamamının okula gitme hakkını kaybettiğini ifade etti.
Gazze’nin yeniden inşası için 80 milyar dolar gerekiyor
UNESCO ve Filistin hükümetinin, uluslararası ortaklarıyla birlikte eğitim sistemini kısmen yeniden işler hale getirmek için çalıştığını belirten Atieh, mevcut koşulların öğrencilerin düzenli eğitime erişmesini engellediğini söyledi.
Atieh, Gazze’de yıkılan tüm okul ve üniversitelerin yeniden inşasının yaklaşık 5 milyar dolara mal olacağını belirtti. Gazze’nin tamamının yeniden inşası için gereken tutarın 80 milyar dolar olduğunu ifade eden Atieh, bu rakamların yıkımın boyutunu ortaya koyduğunu söyledi.
Atieh’in 2008 saldırısına ilişkin değerlendirmesi
Atieh, İsrail’in 2008’de Gazze’ye yönelik saldırısının öğrencilerin okuldan ayrıldığı sırada gerçekleştirildiğini ileri sürdü. Çocukların gelecekteki direnişle ilişkilendirilerek hedef gösterildiğini savunan Atieh, eğitimden mahrum bırakmanın Filistin halkının geleceğini zayıflatmaya yönelik bir politika olduğunu öne sürdü.
Ekim 2023’ten bu yana Filistinlilerin ve Birleşmiş Milletler özel raportörlerinin Gazze’de ağır yıkım yaşandığını aktardığını söyleyen Atieh, bölgedeki gelişmeleri konu alan "NAZA" adlı belgeselin durumu dünya kamuoyuna hatırlatması bakımından önem taşıdığını belirtti.
Atieh ayrıca İsrail’in yıkımın maliyetini üstlenmeden yeniden inşa sorumluluğunu uluslararası topluma bırakmaya çalıştığını savundu. Yeniden inşa sürecinde İsrail’in sorumluluğunun ne olması gerektiği sorusunun uluslararası toplum tarafından ele alınması gerektiğini söyledi.
