Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, Sudan'da Nisan 2023'te savaşın başlamasından bu yana 570 bin 481 Sudanlı mültecinin Libya'ya ulaştığını tahmin ediyor. Bu rakamlar, 2 Kasım'da güncellenen Sudan'daki duruma ilişkin platformun en son verilerine dayanıyor.
Bu rakamlar, Libya'yı Mısır ve Çad'ın ardından Sudanlı mültecilere ev sahipliği yapan üçüncü en büyük ülke konumuna getiriyor. Aynı platformun verilerine göre Çad'daki Sudanlı mültecilerin sayısı 983 bin 116.

Yalnızca 93 bin kişi kayıtlı
Komiserliğin eylül sonu itibarıyla Libya'daki Sudanlı mültecilere ilişkin veri paneline göre, kayıtlı Sudanlıların sayısı 93 bin 581'i geçmiyor. Bunların 77 bin 887'si çatışmaların başlamasından sonra kayıt altına alındı. Komiserlik, kayıtlı kişilerin yüzde 95'inin Libya'ya gayriresmi geçiş noktalarından girdiğini belirtiyor. Düzensiz girişler ile Çad, Mısır ve Sudan'la olan geniş kara sınırları, kesin bir sayı verilmesini zorlaştırıyor.
Komiserlik, Sudan sınırının kapatılması ve Libya'nın denetimleri sıkılaştırmasının mültecileri daha uzun güzergâhları kullanmaya yönelttiğini açıkladı. Mısır, Çad ve Nijer üzerinden kara yoluyla gelenlerin günlük ortalaması yaklaşık 70 kişi oldu.
Artan koruma endişeleri

Komiserlik, mülteci ve göçmen karşıtı söylemlerin etkisiyle Sudanlı mültecilerin ciddi koruma riskleriyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Sosyal medya platformlarında tüm yabancıların sınır dışı edileceğine ilişkin 1 Ekim tarihinin paylaşılmasının ardından bu söylemler daha da ağırlaştı. Komiserlik, eylülde düzenlenen geniş kapsamlı güvenlik operasyonunda doğu bölgelerinde çoğu Sudanlı ve Güney Sudanlı olmak üzere 4 bin 500'den fazla kişinin gözaltına alındığını belirtti.
Komiserlik, bu operasyonların, sınır dışı edilme tehdidinin ve yaşam koşullarındaki kötüleşmenin daha fazla mülteciyi tehlikeli deniz yolculuklarına ittiğini değerlendiriyor. Yunanistan ve İtalya'ya yönelik kurtarma operasyonları ile varışlar da artıyor. Libya'da kalanlar temel hizmetlere erişimde giderek daha fazla zorluk yaşarken, geniş kapsamlı tahliye operasyonları çok sayıda aileyi istikrarsız mekânlarda yaşamaya zorluyor.
Sudan ve Çad sınırlarına yakın Kufra kenti, Sudanlıların Libya'ya girişindeki başlıca geçiş noktalarından biri. Kentte Avrupa Birliği ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından desteklenen sağlık ekipleri, mültecilere ve ev sahibi topluma sağlık hizmeti sunuyor.
Fotoğraflar: Dünya Sağlık Örgütü, International Medical Corps (IMC), PUI, Avrupa Komisyonu İnsani Yardım Operasyonları aracılığıyla (2025)