Yemen’de temmuzdan bu yana süren çatışmalar yeniden tırmanırken Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını kınadı ve sivil hedeflere yönelik eylemlerin derhal sona ermesini istedi. Çatışmalarda binlerce kişinin hayatını kaybettiği veya yaralandığı, 232 binden fazla kişinin yerinden edildiği aktarıldı.
Konsey Başkanı Evangelos Sekeris, 10 ve 11 Ekim’de Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen saldırılarda 13 kişinin hayatını kaybettiğini ve 300’den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. Konsey, saldırıların sivil havacılık ile enerji altyapısını hedef aldığını ve sivillerin ölümüne ve yaralanmasına yol açtığını belirtti.
Yemen’de operasyonlar ve hava saldırısı iddiaları
Yemen ordusu sözcüsü Macid en-Nüzeyli, hükümet güçlerinin "Yemen Şafağı" operasyonu kapsamında Husilerin saha liderlerini, askeri takviyelerini, araçlarını ve mevzilerini hedef aldığını söyledi. Nüzeyli, operasyonun Husilerin askeri kapasitesini parçalamayı ve tehdit kaynaklarını ortadan kaldırmayı amaçladığını belirtti.
Ordu sözcüsü, önceki açıklamasında son 24 saat içinde Husilerin mevzileri ve askeri kapasitesine karşı 1.250’den fazla operasyon düzenlendiğini ifade etmişti. Yemen ordusunun ilk saha tahminlerine göre yaklaşık 700 Husinin etkisiz hale getirildiği, 150’den fazla araç, savaş aracı, nakliye ve ikmal unsurunun imha edildiği veya kullanılamaz duruma getirildiği ileri sürüldü. Bu askeri bilanço hükümet güçlerinin açıklamalarına dayandırıldı.
Yemen’i Destekleme Koalisyonu sözcüsü Turki el-Maliki ise Suudi Arabistan’ın doğu bölgesine doğru fırlatılan bir insansız hava aracının koalisyon güçlerince engellenerek imha edildiğini açıkladı. Maliki, aracın nerede düşürüldüğü veya hangi hedefe yöneldiği konusunda bilgi vermedi. Husilerden olayla ilgili hemen bir açıklama gelmedi.
BM’den saldırıların sona erdirilmesi çağrısı
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik devam eden saldırılarını ve askeri tırmanışını en sert ifadelerle kınadı. Konsey ayrıca Husilerin ticari gemiciliğe yönelik saldırılarını ve Kızıldeniz ile Babülmendep Boğazı’na yönelik tehditlerini de kınayarak askeri tırmanışın ve sivilleri hedef alan saldırıların derhal durdurulmasını istedi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Yemen hükümetine desteğini ve Yemen’in birliği, egemenliği, bağımsızlığı ile toprak bütünlüğüne bağlılığını yineledi. Yemen’de kalıcı barışın şiddet, baskı veya güç kullanımıyla sağlanamayacağı vurgulandı.
Konsey, 2015 tarihli 2216 sayılı kararın ve sonraki kararların tamamen uygulanması için çağrı yaptı. Husilere silah ve ilgili ekipman ulaştırılmasının önlenmesi amacıyla iş birliği yapılması da istendi.
Taiz için insani yardım çağrısı
Almanya, Husilerden Yemen’in güneybatısındaki Taiz vilayetinden çekilmesini istedi. Berlin ayrıca kente gıda, su, ilaç ve yakıt girişinin engellenmemesi çağrısında bulundu.
Almanya’nın Yemen Büyükelçisi Thomas Friedrich Schneider, Taiz’deki gelişmeleri "büyük bir endişeyle" takip ettiklerini söyledi. Schneider, sivillerle sivil altyapının korunmasını ve insani yardım kuruluşlarının bölgeye erişiminin güvence altına alınmasını istedi.
Uluslararası Af Örgütü de Suudi Arabistan’daki havalimanlarına yönelik son saldırıların siviller üzerinde ciddi zarara yol açtığını açıkladı. Örgüt, 10 Ekim’de Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen ve 13 kişinin hayatını kaybettiği, yüzlerce kişinin yaralandığı bildirilen saldırının Yemen’de geniş çaplı silahlı çatışmaların yeniden başlamasıyla aynı döneme denk geldiğini belirtti.
Örgüt, Yemen’de özellikle batı kıyısı ile Taiz çevresindeki sivillerin de tırmanışın ağır bedelini ödediği uyarısında bulundu. Sivillerin veya sivil altyapının kasıtlı olarak hedef alınmasının uluslararası insancıl hukuk uyarınca yasak olduğu ve savaş suçu teşkil edebileceği ifade edildi.
Husilerden karşı saldırı iddiası
Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, Suudi Arabistan’a ait silahlı "Wing Loong 2" tipi bir keşif uçağının Yemen’in merkezindeki Marib vilayeti üzerinde düşürüldüğünü ileri sürdü. Seri, uçağın "düşmanca faaliyetler" yürüttüğünü ve uygun bir silahla hedef alındığını söyledi.
Husilere bağlı Saba haber ajansının aktardığı yerel açıklamada ise Suudi Arabistan’ın, Yemen’in kuzeyindeki Saada vilayetinin Sınır bölgesindeki bazı noktalara topçu saldırısı düzenlediği iddia edildi.
"Yemen Şafağı" operasyonu 5 Ekim’de başladı. Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, operasyonun devlet kurumlarını Husilerden geri almayı ve başkent Sana’nın kontrolünü sağlamayı hedeflediğini açıklamıştı.
Son gelişmeler, Yemen’de nisan 2022’de başlayan ateşkesin ardından yaşanan görece sakinlik döneminin sonrasında temmuz ayında başlayan ve çatışmaların yeniden genişlediği sürecin parçası olarak değerlendiriliyor. Husiler, Eylül 2014’te Sana ve bazı vilayetlerin kontrolünü ele geçirmişti. Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap koalisyonu ise Mart 2015’te Yemen hükümetini desteklemek amacıyla müdahalede bulunmuştu.
Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün cuma günü yaptıkları ayrı açıklamalarla Güvenlik Konseyinin başkanlık açıklamasına destek verdi. Riyad, ülkesini ve vatandaşlarını korumak için uluslararası hukuktan doğan hakkını yinelerken üç ülke, Suudi Arabistan’ın kendini savunma hakkını ve Husilere silah, finansman ve askeri destek akışının engellenmesini desteklediğini bildirdi. Koalisyon, ekim başından bu yana Suudi Arabistan’daki havalimanlarına yönelik saldırılarda 19 kişinin hayatını kaybettiğini, 364 kişinin yaralandığını açıkladı.
