İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, 15 Kasım 2026 Pazar günü, son saatlerde iki petrol tankerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışırken güneydeki “izinsiz” güzergâhta deniz mayınlarına çarptığını ve bunun tankerlerde şiddetli patlamalara ve yangına yol açtığını açıkladı.
İran devlet televizyonunun yayımladığı açıklamada, tankerlerden birinin “2 milyondan fazla varil ham petrol taşıyan dev bir tanker” olduğu ve körfezin güney sularında battığı belirtildi. Devrim Muhafızları, tankerlerin adlarını, bayraklarını veya sahiplerini açıklamadı; mürettebatlarının akıbeti hakkında da bilgi vermedi.
Washington'a suçlama ve gemilere uyarı
Devrim Muhafızları, tankerlerin gizlice geçmeye çalışırken “ABD ordusunun desteğiyle tüm tanımlama ve konum belirleme sistemlerini kapattığını” öne sürdü. Açıklamada tanker sahipleri, denizcilik şirketlerinin yöneticileri ve gemi mürettebatı yasaklı bölgeye yaklaşmamaları konusunda uyarıldı: “ABD ordusuna aldanmayın; İran'ın Hürmüz Boğazı için belirlediği kurallara aykırı hareket eden her gemi aynı akıbetle karşılaşacaktır.”
Devrim Muhafızları ayrıca bölgedeki balıkçılara, batan tankerin enkazına çarpmamaları için azami dikkat göstermeleri çağrısında bulundu.
Devrim Muhafızları'nın açıklamayla birlikte yayımladığı görüntülerde su yüzeyinde alevler ve gökyüzüne yükselen yoğun siyah duman sütunları görülüyor. Ancak görüntülerde bir tanker net biçimde seçilemiyor; çekim yeri ve zamanı bağımsız olarak doğrulanamadı.
Bağımsız doğrulama yok
Tankerin battığına dair şu ana kadar bağımsız bir doğrulama yapılmadı. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO), Hürmüz Boğazı'na girmeden önce körfezde doğuya doğru ilerleyen bir tankere yönelik saldırıyla ilgili Hindistan'ın denizcilik makamlarından bildirim aldığını açıkladı. Merkez, mürettebatın tamamının güvende olduğunu, hasarın boyutunun ve olası çevresel etkilerin henüz bilinmediğini belirtti. Bu olayın Devrim Muhafızları'nın duyurduğu olayla aynı olup olmadığı netleşmedi.
ABD ordusu ise boğazdaki ana geçişleri mayınlardan temizlediğini ve geçiş yapan tankerlere askeri destek sağladığını belirtiyor. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) geçen ay, yazdan bu yana Körfez ülkelerinin Hürmüz üzerinden 1,5 milyar varil petrol ihraç etmesine yardımcı olduğunu açıklamıştı. Washington ise İran limanlarına deniz ablukası uyguluyor.

Hürmüz Boğazı, İran ile Umman'a bağlı Müsendem Yarımadası'nı birbirinden ayırıyor. Boğazdan normal koşullarda küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri geçiyor. Tahran, ABD'nin aynı ayın 8'inde İran'a yönelik saldırılarını yeniden başlatmasının ardından 12 Temmuz'da boğazı yeniden kapattı ve belirlediği güzergâhın dışından ya da kendisinden izin almadan geçen gemileri hedef almakla tehdit etti.
Arka arkaya yaşanan olaylar
Yeni açıklama, Devrim Muhafızları ve İran donanmasının boğazda mayınlara çarpan üç petrol tankerinde yangın çıktığını açıklamasından bir gün sonra geldi. İran Radyo ve Televizyon Kurumu ise 48 saat içinde beş tankerin mayınlara çarptığını bildirdi. İran, haftalardır güzergâh kurallarını ihlal ettiğini belirttiği gemilerle ilgili benzer olaylar duyuruyor; ancak gemilerin kimliklerini çoğunlukla açıklamıyor.
Birleşmiş Milletler'e bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün verilerine göre, şubat sonu ile 11 Kasım arasında boğazda ve çevresindeki daha geniş bölgede 136 deniz olayı kaydedildi. Bu olaylarda 25 denizci hayatını kaybetti; ekim ayı, savaşın başlamasından bu yana saldırı sayısının en yüksek olduğu ay oldu.
İki tankerle ilgili açıklama, Devrim Muhafızları'nın Bahreyn'deki Riffa Hava Üssü'ndeki bir ABD radar sistemine doğru altı insansız hava aracı fırlattığını duyurmasıyla aynı zamana denk geldi. Manama ise hava savunma sistemlerinin insansız hava araçlarını önlediğini açıkladı. Tahran, müzakerelere dönülmesi için ABD'nin yedi talebi karşılamasını şart koşuyor; bu talepler arasında İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü koruması da bulunuyor.
Video: İran Devrim Muhafızları. Uydu görüntüsü: NASA (MODIS, arşiv, Wikimedia Commons). Kaynaklar: Anadolu Ajansı, İran devlet televizyonu, UKMTO, Reuters.