Eiland, Netanyahu’yu çok cepheli savaş riskine karşı uyardığını söyledi

İsrail’in eski Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Giora Eiland, 16 Ağustos 2023’te Tel Aviv’de Netanyahu’ya 2023 sonu veya 2024 başında savaş çıkabileceği uyarısında bulunduğunu söyledi. Açıklama, İsrail askeri istihbaratının çok cepheli savaş riskinde artış tespit ettiği döneme ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

İsrail’in eski Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Giora Eiland, 16 Ağustos 2023’te Tel Aviv’deki Savunma Bakanlığı karargâhında Netanyahu ile baş başa görüştüğünü ve 2023 sonu veya 2024 başında savaş çıkabileceğini söylediğini aktardı.

Eiland, Netanyahu ile acil görüşme talebinin, dönemin Askeri İstihbarat Direktörü Tümgeneral Aharon Haliva’nın güvenlik değerlendirmesini değiştirmesinden sonra geldiğini belirtti. Haliva’nın 2023 yazında savaş riskinde ciddi artış tespit ettiğini ifade eden Eiland, bu gelişmenin kendisini harekete geçirdiğini söyledi.

Çok cepheli savaş riskine ilişkin değerlendirme

İsrail askeri istihbaratının 2022 sonuna kadar savaş ihtimalini düşük gördüğünü aktaran Eiland, Haliva’nın Haziran ve Temmuz 2023’te bu yaklaşımı değiştirdiğini belirtti. Yeni değerlendirmede çok cepheli savaş ihtimaline dikkat çekildi.

Söz konusu değerlendirme, eski Başbakan Ehud Barak ile eski savunma bakanları Moşe Yalon ve Amos Yadlin’in de aralarında bulunduğu 8 eski üst düzey yetkilinin katıldığı toplantıda ele alındı. Eiland, toplantının ardından durumun acil olduğunu düşünerek Netanyahu’ya savaş endişelerini ilettiğini kaydetti.

BAE liderine atfedilen uyarı

Bir raporda, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan’ın 23 Eylül 2023’te Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinde, Hamas’ın büyük bir saldırı düzenleme niyeti konusunda İsrail Başbakanı’nı uyardığı ileri sürüldü.

Bu uyarının, İsrail’in Filistinli tutukluların serbest bırakılması ve Gazze üzerindeki ekonomik baskının azaltılması yönündeki taleplere yanıt vermediği dönemde yapıldığı iddia edildi. Raporda ayrıca Netanyahu’nun uyarıyı güvenlik teşkilatındaki üst düzey yetkililere aktarmadığı ileri sürüldü.

BAE Dışişleri Bakanlığı, Abu Dabi’nin 7 Ekim 2023’ten bu yana gerilimi düşürmek, bölgesel istikrarı güçlendirmek ve şiddeti sınırlandırmak için çaba yürüttüğünü açıkladı. Bakanlık, BAE ile İsrail’deki devlet kurumlarının ilişkilerin başlamasından bu yana doğrudan iletişim kanallarını koruduğunu ve ihtiyaç duyulduğunda istihbarat bilgilerinin paylaşıldığını bildirdi.

7 Ekim öncesi zafiyet tartışması

İsrail’de 7 Ekim 2023 öncesinde yaşanan siyasi, askeri ve istihbarat zafiyetleri tartışılmaya devam ediyor. Hamas, 7 Ekim’de Gazze sınırındaki askeri üsler ve yerleşim yerlerine saldırı düzenlediğini, saldırının Filistinlilere ve Mescid-i Aksa başta olmak üzere kutsal mekânlara yönelik ihlallere yanıt olduğunu açıkladı.

Netanyahu, saldırı öncesindeki zafiyetin siyasi sorumluluğunu kabul etmeyerek sorumluluğu ordu ve güvenlik teşkilatlarına yükledi. Muhalefet ise siyasi sorumluluğun Netanyahu’ya ait olduğunu savundu.

Netanyahu ile muhalefet arasındaki anlaşmazlıkların genel seçimler öncesinde derinleştiği, kamuoyu araştırmalarının da Netanyahu’nun yeni bir hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşamadığına işaret ettiği aktarıldı.

Eiland ayrıca, Gazze Şeridi’nin kuzeyinin kuşatılmasını ve Filistinlilerin bölgeden sürgün edilmesini öngören "Generaller Planı"nın mimarı olarak tanınıyor. Netanyahu, Aralık 2022’den bu yana İsrail tarihinin "en sağcı hükümeti" olarak nitelendirilen kabineye başkanlık ediyor.

Eiland, Netanyahu’yu çok cepheli savaş riskine karşı uyardığını söyledi