Filistin Çevre Kalitesi Kurumu Başkanı Zaglul Semhan, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'den işgal altındaki ülkelerin kırılganlığının açıkça tanınmasını ve küresel iklim finansmanına erişimlerinin kolaylaştırılmasını istedi. Semhan, konferansın ikinci haftasında Anadolu Ajansına verdiği röportajda, «İşgal altındaki ve kriz yaşayan ülkelere dikkat çekilmeli; finansmana erişimleri kolaylaştırılmalı ve doğal kaynakları ile toprakları üzerindeki egemenlikleri kendilerine verilmelidir» dedi.
Semhan, Filistin'in Küresel Çevre Fonu ile Yeşil İklim Fonu'ndan yararlanmasının önündeki kurumsal ve prosedürel engellerin kaldırılmasını istedi. «Gelişmiş ülkeler iklim üzerindeki etkilerinin bedelini ödemeli, gelişmekte olan ülkeler de bu finansmandan yararlanmalıdır» diyen Semhan, Gazze'deki tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 97'sinin kirlendiğini veya Filistinlilerin bu arazilere erişemediğini belirtti. Kanalizasyon şebekeleri, arıtma tesisleri, su altyapısı ve yenilenebilir enerji tesislerinin yıkıldığını aktaran Semhan, bunun atık su ve enkazın doğrudan Akdeniz'e akmasına yol açtığını söyledi. Semhan, Türkiye'nin desteği ve konferans başkanlığı sayesinde ilerleme kaydedilebileceğini umduğunu ifade etti.
75 ülke Türkiye'nin elektrik hedefini destekledi
Bu arada COP31 Başkanlığı, Almanya, Birleşik Krallık, Norveç, Güney Kore, İspanya, Japonya, Danimarka ve Kanada'nın da aralarında bulunduğu 75 ülkenin, Türkiye'nin küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payını mevcut yaklaşık yüzde 22'den 2035'e kadar yüzde 35'e yükseltmek için ortaya koyduğu «35×35» hedefini çarşamba sabahı itibarıyla desteklediğini açıkladı. Avrupa Komisyonu da 94 kurum ve kuruluşun yanı sıra Avrupa Birliği'nin hedefi desteklediğini duyurdu. Hedef, konferansın nihai karar taslağının ilk metnine girdi.

Antalya'da geniş Arap katılımı
Antalya'daki konferansta liderler düzeyinde dikkat çekici bir Arap katılımı oldu. Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani liderler zirvesine katılırken, Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita Kral 6. Muhammed'i temsil etti. Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amidi ise iklim değişikliğinin hızlanmasının ülkesinin tarım arazilerinin yarısından fazlasını kaybetmesine yol açtığını belirterek Kayıp ve Zarar Fonu'nun etkinleştirilmesini ve kırılgan ülkelerin yeşil finansmana erişiminin kolaylaştırılmasını istedi.
Zirveye İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da katıldı. Pezeşkiyan, ülkesine yönelik ABD ve İsrail saldırılarının yol açtığı çevresel zararların değerlendirilmesi ve tazmin edilmesi için uluslararası mekanizmalar kurulmasını istedi. Geçiş Dönemi Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara da zirvede yer aldı. Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, Filistin halkı ve Gazze sakinlerine destek verilmesini istediği konuşmasının ardından genel kurul oturumunda ayakta alkışlandı. COP31 Başkanı Murat Kurum ise Türkiye'nin Filistin'in yanında olduğunu ve olmaya devam edeceğini vurguladı.
Afrika taahhütlerin yerine getirilmesini istedi
Afrika ülkeleri finansman talebini güçlü biçimde dile getirdi. Senegal Çevre ve Ekolojik Dönüşüm Bakanı, gelişmiş ülkelerden oyalamayı bırakıp mali taahhütlerini yerine getirmelerini istedi; Afrika'nın emisyonların yüzde 4'ünden azından sorumlu olmasına rağmen iklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölge olduğunu hatırlattı. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ile Afrika Birliği Kalkınma Ajansı (AUDA-NEPAD), iklim çalışmaları alanında uzun vadeli ortaklıklar için protokol imzaladı. Türkiye ile Somali de konferans kapsamında sosyal hizmetler alanında işbirliği anlaşması imzaladı.

Gazze konferans gündeminde
Gazze, konferans kulislerinde geniş yer buldu. COP31 Başkanı Murat Kurum, Gelişmekte Olan Sekiz Ülke Grubu'na, bölgeye güneş enerjisiyle çalışan taşınabilir su arıtma sistemleri, bağımsız enerji üniteleri ve kış koşullarına dayanıklı barınaklar sağlamak üzere «Antalya-Gazze iklim hattı» başlatma çağrısı yaptı. Konferansta sergilenen yarı yanmış bir zeytin ağacı da bölgenin yaşadığı sıkıntıları yansıttı.

Son günlerde zorlu müzakereler
Hareketliliğe rağmen müzakereler engellerle karşı karşıya. Arap Grubu, «kapsamlı karar» yetkisine çekince koyarken, Brezilya heyetinden bir üye karar taslağının finansman ve teknoloji konusunda gelişmekte olan ülkelerin önceliklerini tanıdığını ancak «henüz bunları karşılamadığını» söyledi. Üye, uyum finansmanının üç katına çıkarılmasının ihtiyaçların üçte birinden azını karşılayacağı uyarısında bulundu. Perşembe günü uygulamanın güçlendirilmesine ayrılacak. Konferans, nihai müzakerelerin ardından 20 Kasım'da sona erecek. Gelecek yıl COP32'ye Etiyopya ev sahipliği yapacak.
Fotoğraflar: Anadolu Ajansı, TİKA, COP31 Başkanlığı. Video: COP31 Başkanı Murat Kurum, COP31 Türkiye.