Erişim İnsan Hakları Merkezi (ACHR), ekim ayında Lübnan’da Suriyeli sığınmacıları hedef alan gözaltı ve baskınlarda belirgin artış yaşandığını belgeledi. Merkez, eylülde 7 olayda 242 kişinin gözaltına alındığını ve baskına uğradığını belirtirken, ekimde 839 Suriyelinin dahil olduğu 12 olay tespit etti.
Bu veriler, merkezin 9 Kasım’da yayımladığı üçüncü aylık raporda yer aldı. Raporda, ekimde toplam 18 olay kaydedildiği, önceki ay bu sayının 11 olduğu belirtildi. Lübnan ordusu 12 açıklamayla Bekaa, Akkar, Beyrut, Lübnan Dağı ve kuzey bölgelerinde düzenlenen gözaltı operasyonlarını duyurdu. Bunların en önemlileri, 20 Ekim’de 186 Suriyelinin ve 30 Ekim’de kuzey sınırında 139 kişinin gözaltına alınmasıydı.
Gözaltı gününde sınır dışı
Raporda, bazı gözaltıların aynı gün Kaa, Cusiya, Vadi Halid ve Masnaa sınır kapıları üzerinden Suriye’ye sınır dışı edildiği belirtildi. Merkez, bu uygulamanın İşkenceye Karşı Sözleşme ile Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme’de güvence altına alınan geri göndermeme ilkesine aykırı olabileceği uyarısında bulundu. Merkez ekim ayında bir toplu sınır dışı vakası tespit ederken, eylülde 264 kişiyi kapsayan 8 vaka kaydetti.
Raporda ayrıca, Lübnan Genel Güvenlik Müdürlüğü’nün Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ile işbirliği içinde yürüttüğü dönüş planının 20 ila 23. aşamaları ele alındı. Merkez, dönüşün gönüllü ve bilinçli olması ve bağımsız denetime tabi tutulması gerektiğini vurguladı. Suriyeli işçilerin statülerini düzenleme süresinin 29 Ocak 2027’ye uzatılmasını memnuniyetle karşıladı.
Öneriler
Merkez, Lübnan makamlarına toplu ve derhal sınır dışı işlemlerini durdurma, bireysel risk değerlendirmesi yapma ve itiraz edilebilecek yazılı kararlar alma çağrısında bulundu. Ayrıca Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin gözaltındaki kişilere erişimine izin verilmesini, düzenli veri yayımlanmasını ve sığınmacıları topluca sorumlu tutan söylemlerle mücadele edilmesini istedi.