- BIST10011.430-%2,49
- DOLAR49,55+%0,21
- EURO55,57-%0,09
- GRAM ALTIN6.632,73+%0,29
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.755-%0,11
- 20 Ekim 202614°
- BIST10011.430-%2,49
- DOLAR49,55+%0,21
- EURO55,57-%0,09
- GRAM ALTIN6.632,73+%0,29
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.755-%0,11
- 20 Ekim 202614°
İran ve Umman, Hürmüz'de ortak geçiş koridoru önerdi
Umman Dışişleri Bakanı Bedir el-Busaidi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hürmüz Boğazı'nda geçici ve ortak bir deniz koridoru oluşturulmasını önerdi. Taraflar mayın temizleme projesi ve kalıcı geçiş düzenlemesi için teknik müzakereleri sürdürme kararı alırken Donald Trump, uluslararası sulardaki mayınların temizlendiğini veya patlatıldığını söyledi.
Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ulaşımına ilişkin düzenleme arayışında Umman ve İran, geçici bir geçiş planı önerdi. Tahran'da bir araya gelen Umman Dışişleri Bakanı Bedir el-Busaidi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, boğazda ortak bir deniz koridoru kurulmasını gündeme aldı.
İki ülkenin ortak bildirisinde, boğazdan geçişi düzenleyecek geçici koridorun oluşturulması ve mayınların temizlenmesi için ortak bir proje hazırlanması öngörüldü. Bu çerçevenin, deniz ulaşımına yönelik kalıcı bir anlaşmanın hazırlanmasına zemin oluşturması hedefleniyor.
Güvenlik ve egemenlik şartı
Görüşmede Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik tehditlerinin azaltılması ve iki ülkesinin egemenliğinin korunması için iş birliği yapılmasının önemi üzerinde duruldu. Taraflar, boğazdaki gelişmeler konusunda yapıcı istişareler yürüttü.
Ele alınan aşamalı düzenlemenin, mevcut durumun deniz ulaşımında oluşturduğu sorunlara uygulanabilir bir zemin sunması bekleniyor. Teknik müzakerelerin hem kalıcı deniz koridoru hem de boğazın gelecekteki yönetimine ilişkin düzenlemeler üzerinde devam etmesi planlanıyor.
Bölge ülkeleriyle ortak görüşme önerisi
Plan kapsamında deniz trafiğinin yönetimi, bilgi paylaşımı ve ilgili seyir ile güvenlik hizmetlerinin sağlanmasına yönelik mekanizmalar da ele alınacak.
Umman ve İran, Körfez sularına kıyısı bulunan bölge ülkeleriyle ortak görüşmeler yürütülmesini önemli buldu. Ortak bildiride uluslararası hukuk kurallarına uyulması ve kıyı devletlerinin egemenlik haklarına saygı gösterilmesi gerektiği ifade edildi.
Petrol ve doğal gaz ihracatının yanı sıra ticaret ve küresel tedarik zincirleri bakımından Hürmüz Boğazı önemli bir geçiş güzergâhı olmayı sürdürüyor.
Trump'ın mayın açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump ise aynı gün yaptığı açıklamada, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'nın uluslararası sularındaki tüm mayınların temizlendiğini veya patlatıldığını kendisine bildirdiğini söyledi.
Trump, yeni mayın döşeyen herhangi bir gemi ya da teknenin derhal ve sistematik biçimde imha edileceğinin İran'a iletildiğini açıkladı. ABD'nin boğazın her noktasını uzay gücü aracılığıyla izlediğini belirten Trump, yeni mayın döşenmesine karşı "sıfır tolerans politikası" uygulandığını ifade etti.
Washington ve Tahran'ın farklı yaklaşımları
Trump'ın açıklaması, Umman ile İran'ın mayınların temizlenmesine yönelik ortak proje önerisiyle ayrışıyor. Washington, uluslararası sulardaki mayınların temizlenmesi işleminin tamamlandığını savunuyor.
ABD, Hürmüz Boğazı'nın serbest bir uluslararası su yolu olduğu görüşünü sürdürüyor. Washington ayrıca gemilerden ücret alınmasını veya İran'a deniz trafiğinin yönetiminde resmî rol verilmesini öngören düzenlemelere karşı çıkıyor.
ABD, Umman sularına yakın güney güzergâhının daha güvenli olduğunu değerlendiriyor. Bu yaklaşım, İran limanlarına yönelik abluka ile Tahran'a uygulanan ekonomik yaptırımların sürdüğü döneme denk geliyor.
Önceki düzenleme arayışları
Washington daha önce, seyir hizmetleri veya boğazın ortak yönetimi adı altında ücret alınmasına imkân verecek düzenlemelere itiraz etmişti. ABD, bu tür uygulamaların uluslararası deniz ulaşımının serbestliği ilkesiyle bağdaşmadığını ve İran'la imzalanan önceki mutabakat çerçevesine aykırı olduğunu savunmuştu.
Aktarılan çatışma kronolojisinde, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik bir savaş başlattığı, bunun ardından Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığı ve İran'ın Körfez ülkeleri ile bölgedeki ABD ve İsrail hedeflerine saldırılar düzenlediği belirtiliyor. Daha sonra ateşkes anlaşmasına varıldığı aktarılıyor.
Aynı kronolojiye göre ABD, 8-24 Temmuz tarihleri arasında İran'a yönelik saldırılarını yeniden başlattı; İran da Arap ülkelerindeki ABD'ye ait olduğunu belirttiği askerî tesis ve ekipmanlar ile Arap ülkelerindeki altyapı ve sivil tesisleri hedef aldı.
Çatışmaların sona ermesinin ardından Hürmüz Boğazı'ndan gemiler için güvenli geçiş koridorları oluşturulmasına ilişkin görüşmeler yeniden başladı. Bunun öncesinde Washington ile Tahran'ın 18 Haziran'da deniz ulaşımının serbestliği konusunda bir mutabakat zaptı imzaladığı, ancak boğazın güvenliğine ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle sürecin ilerlemediği aktarılıyor.
Hilal Times'ten Haberdar Olun
Özel haberler, gelişmeler ve duyurular hakkında bilgi almak için abone olun. Sizi bilgilendireceğiz.
Kaydolarak Gizlilik Politikamızı kabul etmiş olursunuz
