Kuzey Makedonya'nın bağımsızlığa uzanan süreci, eski Yugoslavya'nın dağılmasının ardından 1990'lı yılların başında yaşanan siyasi ayaklanma ve çatışmaların gölgesinde şekillendi. Ülke, bağımsızlığının ardından Avrupa Birliği ve NATO üyeliğini stratejik hedef olarak belirledi.
Bağımsızlık referandumunda yüzde 95,3 destek
8 Eylül 1991'de düzenlenen bağımsızlık referandumunda sandığa gidenlerin yüzde 95,3'ü Kuzey Makedonya'nın bağımsızlığı lehine oy verdi.
Başta Türkiye olmak üzere çok sayıda ülke, o dönemde Makedonya adıyla anılan ülkenin bağımsızlığını tanıdı. Kiro Gligorov, bağımsızlığın ardından ülkenin ilk Cumhurbaşkanı oldu.
Makedonya'nın kendi para birimi 26 Nisan 1992'de kullanılmaya başlandı. Ülkenin ordusu da aynı yıl ağustos ayında kuruldu.
Birleşmiş Milletler üyeliği ve isim anlaşmazlığı
Makedonya, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda 8 Nisan 1993'te yapılan oylamada oy birliğiyle örgüte kabul edildi. Yunanistan'ın itirazı nedeniyle ülke, BM'ye "Eski Yugoslavya Cumhuriyeti Makedonya" geçici referansıyla alındı.
İsim anlaşmazlığını çözmek amacıyla Makedonya ile Yunanistan arasında yıllarca müzakereler sürdü. Birleşmiş Milletler arabuluculuğundaki görüşmelerin ardından iki ülke, Haziran 2018'de Prespa Anlaşması'nı imzaladı.
Prespa Anlaşması, ülkenin adının "Kuzey Makedonya" olarak değiştirilmesini ve iki ülke arasında stratejik ortaklık kurulmasını öngördü. Bu çerçevede Eylül 2018'de yapılan referandumda katılanların yüzde 91,46'sı, anlaşmanın kabul edilmesi ve Avrupa Birliği ile NATO üyeliği hedefinin sürdürülmesi yönünde oy kullandı.
Dönemin muhalefetinin boykot ettiği referandumda katılım yüzde 36,91'de kaldı. İsim değişikliğinin ardından Kuzey Makedonya, 2020'de NATO üyesi oldu.
Avrupa Birliği müzakereleri başladı
Kuzey Makedonya, Avrupa Birliği aday ülke statüsünü 2005'te kazandı. Katılım müzakereleri için ilk hükümetler arası konferans ise 19 Temmuz 2022'de düzenlendi.
Avrupa Birliği ile müzakerelerde fasılların açılmasının, Bulgaristan ile imzalanan ikili protokolden kaynaklanan anayasal değişikliklerin tamamlanmasının ardından başlaması öngörülüyor. Bu kapsamda Bulgarların, Kuzey Makedonya Anayasası'nda yer alan topluluklar arasına dahil edilmesi gerekiyor.
Kuzey Makedonya Meclisi 120 sandalyeden oluşuyor. Anayasa değişikliği için üçte iki çoğunluk, yani 80 milletvekilinin desteği gerekiyor.
Planlanan düzenlemeyle Anayasa'daki "Kuzey Makedonya vatandaşları; Makedon, Arnavut, Türk, Ulah, Sırp, Roman, Boşnak" ifadesine Bulgar, Hırvat, Karadağlı, Sloven, Yahudi ve Mısırlı topluluklarının da eklenmesi öngörülüyor.
