Mescid-i Aksa’da 1792 yerleşimci ve Kudüs’te gözaltılar

Mescid-i Aksa’ya 1792 yerleşimci girdi, Kudüs’te 8 Filistinli gözaltına alındı

Pazartesi günü 1792 İsrailli yerleşimci, Sukot Bayramı’nın üçüncü gününde Doğu Kudüs’teki Mescid-i Aksa’ya girerken Itamar Ben-Gvir de polis korumasıyla avlularda Talmudik ritüellere katıldı. Kudüs çevresinde girişler kapatıldı, 8 Filistinli gözaltına alındı ve Kudüs Valiliği tarihi ve hukuki statünün ihlal edildiğini açıkladı.

Sukot Bayramı’nın üçüncü gününde Doğu Kudüs’teki Mescid-i Aksa’ya 1792 İsrailli yerleşimci girdi. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de polis koruması altında mescidin avlularına çıkarak Talmudik ritüellere katıldı.

Mescid-i Aksa Külliyesi'ndeki Kubbetü's-Sahra

Kudüs Valiliği, yerleşimcilerin İsrail güçlerinin korumasıyla Meğaribe Kapısı’ndan sabah ve akşam olmak üzere iki ayrı zaman diliminde Mescid-i Aksa’ya girdiğini açıkladı. Bazı yerleşimciler beraberlerinde bitkisel kurbanlar taşırken Talmudik ritüeller gerçekleştirdi.

Bazı kişilerin tişörtlerinde, Mescid-i Aksa’nın yıkılarak yerine sözde tapınağın kurulmasını savunan kışkırtıcı ifadeler ve semboller yer aldı. Valilik, girişler sırasında sözde Tapınak Dağı’na özgü "Musaf" ibadetinin de yapıldığını belirtti.

Kudüs Valiliğine göre bu ibadet, bayram kurbanlarıyla bağlantılı içerikler taşıdı ve Yahudi ibadetleri sözde tapınakla ilişkilendirilen biçimde gerçekleştirildi. Valilik, uygulamaların Mescid-i Aksa ve avlularına yeni bir dini statü dayatma girişimi olduğunu, mevcut tarihi ve hukuki statüyü ihlal ettiğini ifade etti.

Mescid-i Aksa çevresinde ritüeller ve kısıtlamalar

Ben-Gvir’in avlulara giriş sırasında dans ettiği ve Talmudik ritüellere katıldığı görüntülere yansıdı. Görüntülerde Ben-Gvir’in bu eylemle övündüğü görüldü. Söz konusu giriş, Sukot Bayramı kutlamaları döneminde üst üste ikinci gün gerçekleşti.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz da Sukot Bayramı kutlamaları sırasında Mescid-i Aksa’nın batısındaki Burak Duvarı’nda "Kohenlerin Bereketi" olarak adlandırılan ritüele katıldı. Kudüs’ün Eski Şehir bölgesinin güneyindeki Rababa Vadisi’nde yüzlerce yerleşimci toplandı; Talmudik ritüeller ve toplu danslar yapıldı.

İsrail güçleri, Yahudi bayramı kutlamaları sırasında Eski Şehir’deki Şeref Mahallesi’nde bulunan Ömer Camisi’ni ve Süryani Manastırı’na ait kapıları kapattı. Yerleşimcilerin Burak Duvarı’na ulaşmasını güvence altına almak amacıyla Silvan beldesine giden Turbe yolunun girişi de kapatıldı.

Kudüs’ün kuzeybatısındaki El-Cib beldesine giren yerleşimciler yollardan birini lastiklerle kapattı ve İsrail güçlerinin koruması altında Ras bölgesine İsrail bayrakları yerleştirdi. İsrail ordusunun pazartesi sabahından itibaren Kudüs çevresinde uyguladığı sıkı güvenlik önlemleri yoğun trafiğe yol açtı; Filistinliler eğitim ve çalışma alanlarına ulaşmakta zorlandı.

Filistinli işletmeler ekonomik baskı altında

Kudüs Valiliği, özellikle Eski Şehir ve Mescid-i Aksa çevresindeki Filistinli işletmelerin, Ekim 2023’te Gazze’de başlayan savaşın ardından derinleşen ekonomik krizle karşı karşıya olduğunu bildirdi.

Valilik, ekonomik baskının turizm hareketliliğindeki düşüşün yanı sıra Yahudi bayramlarında uygulanan kısıtlama ve kapatmalardan kaynaklandığını belirtti. Krizin restoran, otel, zanaatkar, ulaşım ve turizm hizmetlerini de etkilediği ifade edildi.

Bazı işletme sahipleri saldırı ve tahribat endişesi veya hareket kısıtlamaları nedeniyle iş yerlerini kapatmak zorunda kaldı.

Kudüs vilayetinde 8 Filistinli gözaltına alındı

İsrail güçleri pazartesi günü Kudüs vilayetindeki belde, köy ve mülteci kamplarında 8 Filistinliyi gözaltına aldı. Gözaltına alınanlar arasında Ebu Dis beldesinden 2, Er-Ram beldesinden 2 ve Bedu beldesinden 4 kişi bulunuyor.

Gözaltılar, İsrail güçlerinin Kudüs çevresindeki çeşitli beldelere düzenlediği baskınlar ve göz yaşartıcı gaz kullanımıyla aynı dönemde gerçekleşti.

Mescid-i Aksa’ya yerleşimci girişleri, Yahudi bayramlarının başlamasından bu yana İsrail güçlerinin yoğun koruması ve Kudüs çevresindeki askeri önlemler eşliğinde artış gösteriyor. Yahudi bayramları 12 ve 13 Eylül’deki İbrani Yeni Yılı’yla başladı; Kefaret Günü 21 ve 22 Eylül’de kutlandı. Sukot Bayramı 26 Eylül-2 Ekim tarihleri arasında, Tevrat’ın Son Bayramı ise 3 Ekim’de düzenleniyor.

Filistinliler, İsrail’in Doğu Kudüs ve Mescid-i Aksa’nın kimliğini değiştirmeye yönelik uygulamaları onlarca yıldır artırdığını savunuyor. İsrail’in 1967’de kenti işgal etmesini ve 1980’de ilhakını tanımayan uluslararası kararlar temelinde Doğu Kudüs’ü gelecekteki devletlerinin başkenti olarak görüyor.

Mescid-i Aksa’ya 1792 yerleşimci girdi, Kudüs’te 8 Filistinli gözaltına alındı