Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati ile ABD Başkanının Arap ve Afrika İşleri Kıdemli Danışmanı Mesad Bolos, Afrika Boynuzu, Somali, Sudan ve Libya'daki gelişmeleri telefon görüşmesinde değerlendirdi.
Mısır Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre Abdulati, bölge ülkelerinin egemenliğine, birliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesini istedi. Bakan, bölgesel barış ve güvenliği tehdit edebilecek tek taraflı adımlardan kaçınılması ve uluslararası hukuka aykırı biçimde deniz erişiminin zorla dayatılmaması çağrısında bulundu.
Afrika Boynuzu'nda deniz erişimi tartışması
Açıklamada belirli bir ülkenin adı verilmedi. Ancak Mısır ile Etiyopya arasındaki gerilim, Etiyopya'nın Kızıldeniz'e denizden erişim sağlama girişimleri nedeniyle son dönemde arttı. Mısır, bu yöndeki adımların uluslararası hukuk kurallarıyla uyumlu olması gerektiğini savunuyor.
Somali misyonu için finansman çağrısı
Abdulati, Mısır'ın temmuz ayının sonunda Uganda'nın başkenti Kampala'da düzenlenen Somali'de Afrika Birliği Destek ve İstikrar Misyonu'na asker gönderen ülkelerin ikinci zirvesine katıldığını hatırlattı.
Mısırlı Bakan, misyonun görevlerini sürdürebilmesi için gerekli finansman ve desteğin sağlanmasının önemini vurguladı. Bu desteğin Somali'de güvenlik ve istikrar alanında yıllar içinde elde edilen kazanımları koruyacağı, bölge ülkelerinin çıkarlarına hizmet edeceği ve güvenlik ile terör tehditlerinin yeniden ortaya çıkmasını önleyeceği belirtildi.
Eş-Şebab örgütü, 2006'dan bu yana Somali'de faaliyet gösteriyor ve hükümet ile uluslararası barış gücü birliklerine saldırılar düzenliyor. Somali güvenlik güçleri, yerel unsurlar ve uluslararası ortakların desteğiyle 2022'den beri ülkenin orta ve güney kesimlerinde örgüte karşı geniş kapsamlı operasyonlar yürütüyor.
Sudan'da birlik ve siyasi süreç vurgusu
Görüşmede Sudan'da gerilimi azaltmaya yönelik çabalar da ele alındı. Abdulati, Mısır'ın Sudan'ın birliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü desteklediğini yineledi; paralel yapıların kurulmasına karşı çıkıldığını ve insani yardımların güvenli ve sürdürülebilir şekilde ulaştırılması gerektiğini söyledi.
Mısırlı Bakan, Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında Nisan 2023'ten bu yana süren savaşın onlarca bin kişinin ölümüne ve yaklaşık 13 milyon kişinin yerinden edilmesine yol açtığına ilişkin uluslararası tahminlere değindi. Abdulati, Sudan'da Sudanlıların sahipliğinde ve liderliğinde kapsayıcı bir siyasi sürecin ilerletilmesi gerektiğini belirtti.
Libya'da seçim çağrısı
Abdulati, Libya'nın birliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü destekleyen Mısır tutumunu da yineledi. Ulusal kurumların birliğinin korunması ve siyasi bölünmeyi sona erdirecek kapsamlı bir çözüm için Libya öncülüğünde bir sürecin ilerletilmesi gerektiğini ifade etti.
Bu sürecin, başkanlık ve parlamento seçimlerinin eş zamanlı olarak en kısa sürede yapılmasına ve Libya halkının güvenlik ile istikrar beklentilerinin karşılanmasına hizmet etmesi gerektiği kaydedildi.
Bolos, bölgedeki gerilimi azaltmaya ve Libya'daki kurumları birleştirmeye yönelik Mısır çabaları için teşekkür etti. Birleşmiş Milletler misyonu ile ABD de Libya'daki siyasi bölünmeyi sona erdirecek seçimlerin yapılması için çalışmalar yürütüyor.
Libya'da Trablus merkezli ve batı bölgelerinin çoğunu yöneten, uluslararası tanınırlığa sahip Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti bulunuyor. Bingazi merkezli ve doğu bölgeleriyle güneydeki kentlerin çoğunu yöneten diğer hükümet ise Temsilciler Meclisi tarafından 2022'nin başında kuruldu.