İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Moskova’da düzenlenen 8. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının enerji güvenliği ve küresel ekonomi açısından tehdit oluşturduğunu söyledi.
Rusya’nın başkentindeki zirveye Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de katıldı. Pezeşkiyan, jeopolitik gelişmelerin küresel enerji güvenliği bakımından benzeri görülmemiş sınamalar yarattığını belirtti.
Pezeşkiyan’dan saldırı ve yaptırım eleştirisi
Pezeşkiyan, siyasi görüşmeler sürerken ABD ve İsrail’in İran’a iki kez askeri saldırı düzenlediğini öne sürdü. İran’ın enerji altyapısının tahrip edilmesi ve enerji kaynaklarının geçişine yapay engeller konulmasının dünya ekonomisi ile küresel enerji güvenliğini doğrudan tehdit ettiğini ifade etti.
ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarının yanı sıra deniz ve hava ablukasına da değinen Pezeşkiyan, Washington’ın diğer ülkeleri bu tedbirlere katılmaya zorladığını savundu. Bu uygulamaları "ekonomik terörizm" olarak nitelendiren Pezeşkiyan, söz konusu adımların uluslararası hukukun ağır ihlali olduğunu ve enerji piyasalarında istikrarsızlığa yol açtığını söyledi.
Basra Körfezi’ndeki ABD askeri faaliyetlerinin bölgesel istikrarı bozduğunu belirten Pezeşkiyan, bu faaliyetlerin enerji fiyatlarında tehlikeli dalgalanmalara neden olduğunu, enerji arzı ve geçişindeki istikrarı olumsuz etkilediğini dile getirdi. Pezeşkiyan, gelişmelerin küresel ekonomik büyümeyi de zayıflattığını kaydetti.
İran enerji sektörüne yatırım çağrısı yaptı
İran’ın uzun yıllardır uygulanan yaptırımlara rağmen enerji sektöründeki üretimini artırdığını söyleyen Pezeşkiyan, ülkenin kanıtlanmış doğal gaz rezervleri bakımından dünyada ikinci sırada bulunduğunu belirtti.

Pezeşkiyan, İran’ın doğal gaz üretiminin 300 milyar metreküpe ulaştığını ve ülkenin dünyanın üçüncü en büyük doğal gaz üreticisi konumunu koruduğunu açıkladı. İran’ın dünyanın en büyük doğal gaz tüketicileri arasında yer aldığını ifade eden Pezeşkiyan, doğal gazın ülkenin enerji dengesindeki payının yaklaşık yüzde 70 olduğunu, nüfusun yüzde 95’inin doğal gaza eriştiğini söyledi.
İran’ın enerji altyapısına daha fazla yabancı yatırım çekmek istediğini belirten Pezeşkiyan, petrol, doğal gaz ve petrokimya alanlarında uluslararası yatırımcılara destek, teşvik ve çeşitli kolaylıklar sunmaya hazır olduklarını ifade etti.
Gaz üreticileri arasında ortak proje çağrısı
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu üyeleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesini isteyen Pezeşkiyan, gaz piyasalarında istikrarın sağlanmasını ve ticaretin genişletilmesini öncelikler arasında gösterdi. Doğal gazın aranması, üretimi, işlenmesi ve taşınmasına yönelik teknolojilerin ortak geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Üye ülkelerin teknolojik imkânlarının karşılıklı fayda sağlayacak somut projelere dönüştürülmesi gerektiğini söyleyen Pezeşkiyan, enerji üretiminde verimliliğin artırılması ve çevre üzerindeki etkinin azaltılmasının önemini vurguladı.
Pezeşkiyan, doğal gazda arz ve talep güvenliğinin sağlanması, adil fiyatlandırma oluşturulması ve doğal gazın küresel enerji dengesindeki rolünün güçlendirilmesi için yapıcı ve eşitlikçi iş birliğine ihtiyaç olduğunu belirtti. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun kurucu üyelerinden biri olan İran’ın çok taraflı enerji diplomasisi, teknoloji transferi ve doğal gaz altyapısına yönelik ortak yatırım projelerinde daha aktif rol almaya hazır olduğunu söyledi.