Suriye ile İsrail arasındaki doğrudan iletişim, İsrail’in İdlib’in kuzeyindeki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne düzenlediği saldırının ardından kesildi. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, saldırının 18 Ağustos’ta gerçekleştiğini ve Şam’ın bölgede Türk üssü kurulmayacağı konusunda İsrail’i bilgilendirdiğini açıkladı.
Şeybani, "Şu anda İsrail’e güvenmiyoruz" dedi. İsrail’le iletişimin, Suriye’nin güvenliğini sürekli tehdit eden bir tarafla temas kurulması açısından gerekli olduğunu belirten Şeybani, sonuç alınamaması halinde bu iletişimi sürdürmek istemediklerini söyledi.
Güvenlik anlaşması için müzakere beklentisi
Şeybani, İsrail’le güvenlik anlaşmasına ilişkin görüşmelerin yakın zamanda yeniden başlamasını beklediklerini ifade etti. Anlaşmanın İsrail güçlerinin Suriye topraklarından çekilmesine katkı sağlamasını umduklarını belirten Şeybani, diplomasi kapısının açık olduğunu vurguladı.
Suriye’nin önceliğinin İsrail saldırılarının sona ermesi ve güven artırıcı adımlar atılması olduğunu söyleyen Şeybani, müzakere sürecinin İran ile İsrail arasındaki savaşın ardından durduğunu aktardı. Görüşmelerin önümüzdeki dönemde yeniden başlatılmasını umduğunu kaydetti.
Şeybani’ye göre Şam ile Tel Aviv, yılın başında önerilen güvenlik anlaşmasının maddelerinin büyük bölümü üzerinde uzlaştı. Bakan, metnin kâğıt üzerinde neredeyse tüm unsurları kapsadığını söyledi.
Anlaşma çerçevesinde İsrail’in Suriye’ye saldırmaması ve ülkenin iç işlerine müdahale etmemesi, saldırıların durması ve Beşşar Esed yönetiminin devrilmesinin ardından İsrail’in kontrolüne geçen Suriye topraklarından çekilmesi öngörülüyor.
Metinde ayrıca sınır yakınlarında birden fazla güvenlik bölgesi oluşturulması planlanıyor. Bu bölgelerden birinde yalnızca Birleşmiş Milletler güçlerinin bulunması, diğer alanlarda ise farklı sayılarda Suriye askerlerinin konuşlandırılması öngörülüyor.
Şeybani, İsrail’i anlaşmayı tamamlamaktan kaçınmakla suçladı. Tel Aviv yönetiminde anlaşmaya ulaşmak için gerçek bir istek veya irade görmediklerini söyledi.
Golan Tepeleri ve Şam’ın bölgesel hedefleri
İşgal altındaki Golan Tepeleri konusunda önceliğin, güvenlik anlaşmasına varılmadan önce İsrail saldırılarının durdurulması olduğunu belirten Şeybani, Golan meselesiyle barış konusunun sonraki aşamalarda ele alınabileceğini ifade etti.
ABD’nin İsrail’e müzakere masasına dönmesi ve Suriye ile anlaşmaya varması için sürekli baskı yaptığını söyleyen Şeybani, Şam’ın bölgesel çevresiyle istikrarlı ilişkiler kurma hedefini yineledi.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, 26 Temmuz’da ülkesinin çeşitli ülkelerin katılımıyla İsrail’le güvenlik anlaşması imzalamak için çalıştığını açıklamıştı. Eş-Şara, böyle bir anlaşmanın kapsamlı barışa zemin hazırlayabileceğini, ancak Suriye’nin işgal altındaki Golan Tepeleri üzerindeki hakkından vazgeçmeyeceğini belirtmişti.
İsrail, Golan Tepeleri’nin büyük bölümünü 1967’den bu yana kontrol ediyor. Beşşar Esed yönetiminin 2024’ün sonlarında devrilmesinin ardından İsrail, 1974’te imzalanan kuvvetlerin ayrıştırılması anlaşmasının geçersiz hale geldiğini açıkladı. İsrail ayrıca Suriye tarafındaki tampon bölge ile Şeyh Dağı’nın Suriye tarafı dahil bazı bölgelerde kontrol sağladı.
Şeybani, Suriye’nin eğitim ve askeri iş birliği alanlarında Türkiye’nin desteğine dayanmayı sürdürdüğünü de belirterek, "Bu destekten vazgeçmeyeceğiz" dedi.
