Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, Kahire'de düzenlenen Arap dışişleri bakanları toplantısında, ülkedeki silahların devletin kontrolünde toplanacağını açıkladı.
Şeybani, bu uygulamanın Suriyelileri korumak ve ülkenin yeniden inşasına destek olmak için egemenlik hakkı olduğunu ifade etti. Silahlı grupların orduya dahil edildiğini belirten Şeybani, ulusal ordunun da aynı ilke temelinde yeniden yapılandırıldığını söyledi.
Suriye'de kurumlar ve ordu yeniden yapılandırılıyor
Ulusal kurumların sınırları koruma ve egemenliği tesis etme görevlerine odaklanacak biçimde yeniden düzenlendiğini kaydeden Şeybani, Suriye Savunma Bakanlığının 17 Mayıs 2025'te tüm askeri birliklerin bakanlık yapısına dahil edildiğini duyurduğunu hatırlattı. Bakanlık, diğer askeri grupların katılımı için de süre tanımıştı.
Şeybani, Suriye'de son 20 ay içinde önemli dönüşümler yaşandığını, ülkenin savaş ve yıkım döneminden yeniden imar aşamasına geçtiğini söyledi. Ayrılıkçı projelerin geriletildiğini ve ülke birliğinin güçlendirildiğini ifade etti.
İsveçda üçlü yol haritası uygulanıyor
Şeybani'nin gündeme getirdiği başlıklardan biri de Suriye, Ürdün ve ABD arasında oluşturulan üçlü yol haritası oldu. Krizin sona erdirilmesi ve güney Suriye'de istikrarın sağlanmasını amaçlayan planın uygulanmasının sürdüğünü belirtti.
16 Eylül 2025'te açıklanan yol haritası, insani yardımların ulaştırılmasını, temel hizmetlerin yeniden kurulmasını, zarar görenlerin tazmin edilmesini ve yerinden edilenlerin dönüşünün kolaylaştırılmasını öngörüyor. İhlallerin soruşturulması, sorumluların hesap vermesi, uzlaşı sürecinin yürütülmesi ile Suriye'nin birliği ve egemenliğinin korunması da planın hedefleri arasında yer alıyor.
Plan kapsamında uygulamayı takip etmek üzere Suriye-Ürdün-ABD mekanizmalarının kurulması ve Washington'ın Şam'la istişare ederek güney Suriye konusunda İsrail ile güvenlik anlayışlarını araştırması da bulunuyor.
İsrail'in saldırıları ve Golan talebi
Şeybani, İsrail'in saldırı, gözaltı ve Suriye topraklarına yönelik ilerlemelerinin sona erdirilmesi için diplomatik çözüm seçeneğinde ısrar ettiklerini söyledi. Şam'ın 1974 tarihli kuvvetlerin ayrıştırılması anlaşmasına tam dönüş ve işgal altındaki Golan üzerindeki Suriye egemenliği taleplerini koruduğunu belirtti.
Kolombiya'nın Golan'ın İsrail'e ilhakını tanıma kararını kınayan Arap Birliği açıklamasını memnuniyetle karşıladığını ifade eden Şeybani, Kolombiya Dışişleri Bakanlığının 10 Ağustos'ta Golan'da İsrail egemenliğini tanıdığını açıkladığını aktardı. Şam ise Golan'ın Suriye topraklarının ayrılmaz parçası olduğunu bildirmişti.
Arap fonları ve eğitim için beklenti
Suriye'nin 2027'de Arap fonları ve programlarına dahil edilmesini umduğunu söyleyen Şeybani, Suriye Dışişleri Bakanlığı ile Arap Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Fonu yetkililerinin 1 Eylül'de Kuveyt'te toparlanma öncelikleriyle uyumlu iş birliği imkanlarını görüştüğünü belirtti.
Arap fonu, temmuz ayında İdlib'de depremden etkilenen bölgelerde su altyapısının yenilenmesi için 1 milyon dolarlık projeye finansman sağladı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile yürütülen projeyle 78 bin 998 kişiye ulaşılması hedefleniyor.
Suriye Merkez Bankası Başkanı Abdulkadir el-Hassuriye de ekim ayında, Suriye'nin Arap Para Fonu'nun sınır ötesi ödemeler platformu BUNYA'ya katılması konusunda anlaşmaya varıldığını açıklamıştı.
Şeybani ayrıca yüz binlerce çocuk ve gencin kamplardan okullara ve üniversitelere döndüğünü, eğitim kurumlarının yeniden onarılması için çalışmalar yürütüldüğünü söyledi. Suriye'nin önümüzdeki yıllarda tarihî bir başarı hikayesine dönüşeceğini ifade etti.