Suriye, Süveyda Dürzilerinin İsrail seçim propagandasına çekilmesini reddetti

Suriye hükümeti perşembe günü, Süveyda’daki Dürzi toplumunun İsrail’deki siyasi ve seçim amaçları için kullanılmasına karşı çıktı. Şam yönetimi, İsrail’i yasa dışı bir milis grubunu silahlandırmakla suçlayarak 1974 tarihli kuvvetlerin ayrılması anlaşmasının uygulanması için baskı yapılmasını istedi.

Suriye hükümeti, ülkenin güneyindeki Süveyda vilayetinde yaşayan Dürzilerin İsrail’deki siyasi ve seçim kampanyalarına dahil edilmesini reddetti. Hükümet adına açıklama yapan sorumlu yetkili, Süveyda’daki Dürzi toplumunun Suriye toplumunun ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.

Açıklamada İsrail, vilayette yasa dışı bir milis grubunu silahlandırarak kaos çıkarmaya ve Suriye’yi geniş kapsamlı bir savaşa sürüklemeye çalışmakla suçlandı. Şam yönetimi, Dürzilerin siyasallaştırılmasına ve İsrail’deki propaganda faaliyetlerinde kullanılmasına kesin olarak karşı çıktığını bildirdi.

Süveyda’daki olaylara ilişkin suçlamalar

Suriye hükümeti, Temmuz 2025’te Süveyda’da toplumsal barışı hedef alan planlı bir İsrail rolü bulunduğunu öne sürdü. Açıklamaya göre İsrail, yasa dışı bir milis grubunu silahlandırarak vilayette kaos çıkarmaya ve geniş çaplı bir savaş için gerekçe oluşturmaya çalıştı.

Hükümet, bu planların boşa çıkarıldığını ancak Süveyda’da sağlanan istikrarı sarsmaya yönelik İsrail girişimlerinin devam ettiğini savundu. Açıklamada, Temmuz 2025’teki olaylar sırasında İsrail’in düzenlediği bombardımanın, Suriye hükümetinin Dürzi gruplarla Bedevi aşiretler arasındaki çatışmalara müdahale ederek bunları sona erdirme imkanını kısıtladığı belirtildi.

Şam, Ürdün ve ABD ile yol haritasını sürdürecek

Şam yönetimi, Süveyda’nın yeniden bütünleştirilmesi amacıyla Ürdün ve Amerika Birleşik Devletleri ile çalışmayı sürdüreceğini açıkladı. Üçlü yol haritasının Suriye’nin ulusal vizyonu doğrultusunda uygulanacağı, planın bölge halkının hakları ile güvenliğini güvence altına almayı hedeflediği bildirildi.

Suriye, Ürdün ve Amerika Birleşik Devletleri, 16 Eylül 2025’te Şam’da düzenlenen toplantıda Süveyda krizinin çözümü ve güney Suriye’de istikrarın sağlanması için ortak bir yol haritası üzerinde anlaşmıştı. Belgede güvenin yeniden inşası, toplumsal uzlaşmanın güçlendirilmesi, ihlallerin soruşturulması ve sorumluların hesap vermesi öngörüldü.

Suriye’nin Süveyda kentinden bir görünüm (arşiv)

Yol haritası ayrıca insani yardımların ulaştırılmasını, temel hizmetlerin yeniden sağlanmasını ve Şam-Süveyda yolunda vatandaşların güvenli hareket etmesini kapsıyordu. Belgede dış müdahalenin sona erdirilmesi, Suriye topraklarının birliği ve devlet egemenliği vurgulandı.

Netanyahu’nun sözlerine Suriye’den yanıt

Suriye hükümetinin açıklaması, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Süveyda’da Temmuz 2025’te yaşanan olaylara ilişkin sözlerinin ardından geldi. Netanyahu, İsrail’in kuzeyindeki Yirka beldesinde Dürzi toplumundan kişilerle yaptığı görüşmede, olaylar sırasında Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile telefonda görüştüğünü öne sürdü.

İsrail Başbakanı, görüşmenin kısa ve sert geçtiğini, müdahalesinin öldürme eylemlerinin durdurulmasına katkı sağladığını iddia etti. Netanyahu ayrıca Şam’daki Suriye hükümeti tesislerinin İsrail saldırılarının hedefi olduğunu söyledi ve İsrail’in Suriye’deki Dürzileri koruma taahhüdünü dile getirdi.

1974 tarihli anlaşmanın uygulanması talebi

Suriye hükümeti, Birleşmiş Milletler, Amerika Birleşik Devletleri ve bölge ülkelerinden İsrail’e baskı yapmalarını istedi. Açıklamada İsrail’e, 1974 tarihli kuvvetlerin ayrılması anlaşmasını uygulaması ve Suriye’nin iç işlerine müdahale etmemesi çağrısında bulunuldu.

Süveyda’daki kriz, Temmuz 2025’te Dürzi gruplarla Bedevi aşiretler arasında çıkan çatışmaların ardından büyüdü. Suriye hükümet güçleri çatışmaların büyümesi üzerine bölgeye müdahil olurken İsrail, Süveyda’daki ve Şam’daki bazı noktaları hedef alan hava saldırıları düzenledi.

Suriye ile İsrail, 31 Mayıs 1974’te kuvvetlerin ayrılması anlaşmasını imzalamıştı. Anlaşma kapsamında ateşkesin ve taraflar arasındaki tampon bölgenin denetlenmesi için Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlem Gücü kurulmuştu.