Suriye'nin nükleer dosyasındaki açık konuların kapatılması, Şam yönetimi tarafından diplomatik ve hukuki bir kazanım olarak değerlendirildi. Suriye Dışişleri Bakanlığı, UAEA Guvernörler Kurulunun Çarşamba günü aldığı kararı memnuniyetle karşıladı.
Bakanlık, kararın ülkenin nükleer yükümlülüklerine ilişkin uyumsuzluk tespitini sona erdirdiğini ve dosyayı kurulun gündeminden çıkardığını bildirdi. Açıklamada, kararın yıllardır devam eden bir süreci kapattığı belirtildi.
Şam yönetimi ayrıca nükleer enerji ve teknolojinin barışçıl kullanımı alanında uluslararası iş birliği için yeni imkanlar oluştuğunu açıkladı. UAEA Guvernörler Kurulunda uzlaşı sağlanması da Suriye'nin başarısı olarak nitelendirildi.
Suriye'nin nükleer dosyası kapatıldı
UAEA Guvernörler Kurulu, teknik ve hukuki şartların tamamlanmasının ardından Suriye'nin nükleer yükümlülüklerine ilişkin uyumsuzluk tespitini sona erdirdi. Böylece Suriye'nin nükleer faaliyetleriyle ilgili dosya kurul gündeminden çıkarıldı.
Suriye Atom Enerjisi Komisyonu Başkanı Mudar el-Akaleh, ağustos ayında dosyanın kapatılması yönünde ilerleme kaydedildiğini söylemişti. Akaleh, nükleer uygulamaların barışçıl alanlarda genişletilmesi için de ilerleme sağlandığını açıklamıştı.
Akaleh ayrıca komisyonun Dışişleri Bakanlığıyla koordinasyon içinde, eski yönetim döneminden kalan nükleer malzeme ve atıkların değerlendirilmesine yönelik gerekli teknik şartları hazırladığını belirtmişti.
Eski yönetim dönemindeki nükleer malzemeler
UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, 18 Ağustos'ta Şam'da yaptığı açıklamada, Deyrizor ilinde Beşşar Esed döneminden kaldığı belirtilen birkaç ton nükleer malzeme bulunduğunu duyurdu. Grossi, müfettişlerin bölgeye erişim sağladığını da açıkladı.
UAEA müfettişleri ağustos ayında Suriye'deki çeşitli tesislerde doğrulama ve inceleme çalışmaları yürüttü. Kurumun üye ülkelere gönderdiği raporda, eski yönetimin Suriye'nin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması kapsamındaki güvence anlaşması uyarınca bildirilmesi gereken nükleer malzemeleri, tesisleri ve faaliyet türlerini beyan etmediği belirtildi.
Grossi, Pazartesi günü Viyana'da başlayan UAEA Guvernörler Kurulu toplantısında, Suriye'nin yeni yönetiminin gerekli bilgileri sunduğunu söyledi. Deyrizor tesisi ile diğer bölgelere erişim sağlandığını belirten Grossi, bu gelişmeyi tarihi bir ilerleme olarak nitelendirdi.
