Suriye Dışişleri Bakanlığı Afrika-Asya İşleri Danışmanı Muhammed el-Cefal, İran’la ilişkilerin yeniden kurulması için ülkesinin egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini açıkladı. Cefal ayrıca Tahran’dan geçmiş politikalarını gözden geçirmesini ve güven inşa etmesini istedi.
Şam’ın İran’a yönelik mesajı
Cefal, Suriye’nin İran politikasının geçici bir siyasi tutum olmadığını söyledi. Bu yaklaşımın 14 yıllık savaş, öldürme, zorla yerinden etme ve yıkım deneyiminden kaynaklandığını belirtti.
İran’ın Beşşar Esed yönetiminin yanında yer almasının Suriye halkının aleyhine sonuçlandığını savunan Cefal, bu desteğin krizi derinleştirdiğini ve Suriyelilerin acılarını artırdığını ifade etti.
İslam’ın siyasi sloganlarla sınırlı olmadığını belirten Cefal, adalet, hakkaniyet, zulmü reddetme ve insan onuruna saygının İslami değerlerin temelini oluşturduğunu söyledi.
Egemenlik ve eşitlik vurgusu
Suriye’nin bütün ülkelerle açık bir politika yürüttüğünü dile getiren Cefal, geçmişte yaşananların yok sayılamayacağını kaydetti. İran’ın Suriye’yle yeni bir ilişki kurmak istemesi durumunda Şam’ın egemenliğine ve Suriye halkının iradesine saygı göstermesi, önceki politikalarını yeniden değerlendirmesi ve güven tesis etmesi gerektiğini belirtti.
Cefal, Suriye’nin herhangi bir ülkenin nüfuz alanı olmadığını vurguladı. Dış ilişkilerin karşılıklı saygı, ulusal çıkarlar ve eşitlik temelinde yürütüleceğini ifade etti.
Suriye’nin herhangi bir ülkeyle düşmanlık veya bağımlılık istemediğini söyleyen Cefal, ülkesinin egemenliğine ve halkın tercihlerine saygı gösteren dengeli ilişkiler hedeflediğini aktardı.
Pezeşkiyan’ın Suriye açıklaması
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran’ın şimdiye kadar Suriye’nin yeni yönetimiyle ilişki kuramadığını söylemişti. Pezeşkiyan, bu durumun Suriye’de oluşturulan izlenimle bağlantılı olduğunu belirtmiş ve Şam’ın İslam, din, adalet ve hakkaniyet temelinde hareket etmesini umduğunu ifade etmişti.
Beşşar Esed yönetiminin 8 Aralık 2024’te devrilmesinin ardından İran-Suriye ilişkileri daha önce görülmemiş ölçüde geriledi. Bu tarihten sonra iki taraf arasında doğrudan görüşme veya telefon görüşmesi yapılmadığı bildirildi.
Suriye’deki değerlendirmelerde İran, Esed yönetiminin başlıca destekçilerinden biri olarak gösteriliyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de yönetimin devrilmesinden günler önce Suriye’yi ziyaret etmiş ve Beşşar Esed’le görüşen son yetkililer arasında yer almıştı.