ABD Başkanı Donald Trump’ın yönetimi, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne yönelik yeni ve kapsamlı yaptırımlar uygulamaya hazırlanıyor. Bu adım, mahkemenin küresel finans sistemiyle işlem yapma kapasitesini doğrudan etkileyebilir.
Wall Street Journal’ın haberine göre, değerlendirilen tedbirler, daha önce mahkemedeki yetkilileri ve çalışanları hedef alan ABD yaptırımlarından çok daha geniş kapsamlı olacak.
Bu adım, merkezi Lahey’de bulunan mahkeme ile Washington arasındaki gerilimin sürdüğü bir dönemde gündeme geldi. Gerilim, özellikle mahkemenin İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmasının ardından arttı.
Yaptırımlar mahkemenin finansal işlemlerini hedef alabilir
Habere göre, önerilen tedbirler, altı ila yedi ay arasında değişen bir geçiş süresinin ardından Uluslararası Ceza Mahkemesi ile yapılan işlemlerin çoğunu yasaklayabilir.
Yaptırımlar uygulanırsa mahkemenin ABD dolarıyla işlem yapma kapasitesi etkilenebilir. Ayrıca mahkemenin ABD finansal sistemiyle bağlantılı finans kuruluşlarıyla işlemlerini de zorlaştırabilir.
Söz konusu tedbirlerin kabul edilmesi halinde, ABD’nin mahkemeye yönelik yaptırım politikasında önemli bir genişleme yaşanacak. Politika, kişi ve yetkilileri hedef almak yerine kurumun kendisini etkileyebilecek kısıtlamalara dönüşecek.
Netanyahu hakkında çıkarılan tutuklama emri anlaşmazlığın merkezinde
ABD ile Uluslararası Ceza Mahkemesi arasındaki gerilim, mahkemenin Kasım 2024’te İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmasının ardından belirgin şekilde arttı.
Mahkeme, ikilinin Gazze’deki savaşla bağlantılı savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan sorumlu olduklarına inanmak için makul gerekçeler bulunduğunu açıkladı.
İsrail bu suçlamaları reddederken mahkemenin yargı yetkisine de itiraz etti. ABD de İsrailli yetkililer hakkında mahkemenin yürüttüğü işlemlere karşı çıktı.
Washington daha önce mahkeme yetkililerine yaptırım uyguladı
ABD daha önce Uluslararası Ceza Mahkemesiyle bağlantılı yetkililere yaptırım uygulamıştı.
ABD Hazine Bakanlığı ayrıca mahkemeye yönelik özel bir yaptırım programı yürütüyor. Trump yönetimi, mahkemenin bazı yetkililerine karşı da işlem yapmayı sürdürdü.
Ancak değerlendirme aşamasındaki yeni yaptırımlar daha geniş kapsamlı olabilir. Çünkü bu yaptırımlar mahkemenin uluslararası finansal işlemler yürütme kapasitesini hedef alabilir.
Mahkemenin faaliyetleri üzerindeki olası etkiler
ABD dolarının ve ABD ile bağlantılı finans kuruluşlarının küresel finans sistemindeki önemli rolü dikkate alındığında, kapsamlı yaptırımlar Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin finansal faaliyetleri önünde ciddi sorunlar oluşturabilir.
ABD yönetimi şu ana kadar yeni yaptırımların nihai ayrıntılarını veya yürürlüğe gireceği kesin tarihi resmen açıklamadı.
Bu nedenle tedbirler hâlen hazırlık aşamasında bulunuyor. Yaptırımların kapsamı ve nasıl uygulanacağına ilişkin daha fazla ayrıntı bekleniyor.
