Türkiye’nin Güney Afrika Büyükelçisi Kezban Nilvana Darma Yıldırımgeç, ülkesinin Güney Afrika ile milyarlarca dolarlık daha güçlü ticari ilişkiler kurmayı hedeflediğini söyledi. Büyükelçi, Türkiye’nin Antalya’da düzenleyeceği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’den birkaç gün önce, Güney Afrika merkezli Business Day gazetesine 4 Kasım’da yayımlanan bir röportaj verdi.
Büyükelçi, iki ülkenin yeni ticaret anlaşmalarını değerlendirmek üzere görüşmeler yürüttüğünü belirterek şunları söyledi: “Güney Afrika, Türkiye’nin Sahra Altı Afrika’daki en büyük ticaret ortağıdır. İkili ticaret hacmimiz yaklaşık 2 milyar dolar. Bu sağlam bir temel, ancak gerçek potansiyelimizin altında kalıyor. Hedefimiz yakın gelecekte ticaret hacmini 5 milyar dolara çıkarmak.”
Darma Yıldırımgeç, Türkiye ve Güney Afrika ekonomilerinin birbirini tamamladığını ve bunun büyük ticari anlaşmalar için fırsat sunduğunu belirterek şöyle konuştu: “Birlikte yalnızca ticaret yapmak için değil, ortak değer zincirleri oluşturmak, ham maddeleri yüksek katma değerli ürünlere dönüştürmek, teknoloji ile kaynakları bir araya getirmek ve daha geniş bölgesel ve küresel pazarlara erişmek için de fırsatımız var.” Bu ortak projelerin yerel istihdam yaratacağını, özellikle “gençler için” beceri geliştirme, araştırma ve inovasyona yeni imkânlar sunacağını ifade etti.
Güney Afrika’nın Türk şirketleri için daha geniş Afrika kıtasına açılan ideal bir platform olduğunu belirten büyükelçi, “Buna karşılık Türkiye, Güney Afrikalı şirketler için yalnızca 85 milyon nüfuslu canlı bir pazar değil, aynı zamanda Avrupa, Orta Doğu ve ötesindeki kârlı pazarlara açılan stratejik bir köprüdür. Türkiye, Güney Afrika ile ekonomik ortaklığını derinleştirmeye güçlü biçimde bağlıdır.” dedi. Gazete, Türkiye’nin bu hedefinin ABD’nin Güney Afrika’yı Afrika Büyüme ve Fırsat Yasası (AGOA) kapsamındaki ticaret programından çıkarma kararı aldığı bir döneme denk geldiğini belirtti.
“Artık harekete geçme zamanı”
Business Day’in X platformunda “Artık harekete geçme zamanı” başlığıyla yayımladığı bu görüntüde, Türk büyükelçi Türkiye ve Güney Afrika bayraklarının önünde oturarak ülkesinin COP31 vizyonunu anlatıyor. Türkiye’nin Pretorya Büyükelçiliği de görüntüyü yeniden paylaşarak büyükelçinin Türkiye’nin konferans başkanlığına ilişkin açıklamalarda bulunduğunu belirtti.
Darma Yıldırımgeç, bu yılki konferansın belirleyici unsurunun uygulama olduğunu belirterek gazeteye şunları söyledi: “Paris Anlaşması’nın ikinci on yılına girerken öncelik, bu taahhütleri fiili eyleme ve somut sonuçlara dönüştürmek olmalı. Türkiye’nin COP31 vizyonunun özü, konferansı uygulama konferansı olarak ele almaktır.” Uluslararası toplumun son 30 yılda Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Paris Anlaşması merkezinde kapsamlı bir iklim çerçevesi oluşturduğunu ve giderek daha iddialı hedefler üzerinde uzlaştığını belirten büyükelçi, amacın “iklim hedeflerini ölçülebilir ve yatırım yapılabilir eylemlere dönüştürmeye, ortaklıkları, finansmanı ve yatırımları harekete geçirmeye yardımcı olmak” olduğunu söyledi.
Büyükelçi, Afrika’nın iklim eylemini en üst siyasi düzeye taşımaya Türkiye’nin bağlı olduğunu vurgulayarak şöyle konuştu: “Jeopolitik gerilimler, enerji güvenliği endişeleri, kalkınma ihtiyaçları ve finansman kısıtlamaları, başta Afrika ülkeleri olmak üzere birçok ülkede dönüşümün hızını ve koşullarını etkiliyor. Bu nedenle uluslararası işbirliği önemini koruyor.”
İstanbul ve Nepal’de yaşanan şiddetli sellerin, hiçbir ülkenin iklim değişikliğinin etkilerinden uzak olmadığını hatırlattığını belirten Darma Yıldırımgeç, “Şiddetli yağışlar, seller, kuraklık, orman yangınları ve sıcak hava dalgaları kentlerimizi, ekonomilerimizi ve toplumlarımızı giderek daha fazla etkiliyor. Türkiye de bu zorluklarla doğrudan karşı karşıya. Bu nedenle COP31’e, ortak iklim taahhütlerimizi somut eyleme dönüştürme sürecini hızlandırmanın önemini bilen bir ülke olarak yaklaşıyoruz.” dedi. Konferans 9 Kasım Pazartesi günü başlayacak ve 20 Kasım’a kadar sürecek. Güney Afrika da çok taraflı müzakerelere uzmanlarıyla katılacak.
Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla
Türkiye’nin Pretorya Büyükelçiliği, röportajın bağlantısını Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 103. yıl dönümü ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla X platformunda paylaştı. Gazete, büyükelçiliğin Güney Afrika’nın eski Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanı Naledi Pandor’un da aralarında bulunduğu çok sayıda üst düzey Güney Afrikalı siyasetçinin katıldığı bir ulusal gün resepsiyonu düzenlediğini belirtti.
Güney Afrika Spor, Sanat ve Kültür Bakanlığı İnsan Kaynakları Yönetimi Dairesi kıdemli direktörü Zolika Lamati, resepsiyon sırasında iki ülkenin ekim ayında ilk askeri diyaloğu gerçekleştirdiğini ve bu görüşmelerde bekleyen iki askeri anlaşmanın imzalanmasını hızlandırmak üzere müzakereler yürütüldüğünü söyledi. Lamati, “Türkiye’nin Güney Afrika’nın 2025 G20 dönem başkanlığına verdiği desteği takdir ediyoruz. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kasım 2025’te zirveye katılmasından önce hükümetinin tam katılımını teyit etti. Türkiye Cumhurbaşkanı gibi bir liderden aldığımız bağlılık, Güney Afrika için paha biçilemez olmaya devam ediyor.” dedi.
Video: Business Day gazetesi. Fotoğraf: Wikimedia Commons (Walmaul)
