Avrupa'nın Gazze ve Batı Şeria'daki gelişmelere ortak yanıt verememesini eleştiren Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosunda yaptığı konuşmada yeni bir Avrupa Güvenlik Konseyi kurulmasını istedi. Von der Leyen ayrıca güvenlik olaylarında tüm Avrupa Birliği ülkelerinin bir araya gelmesini sağlayacak birlik genelinde bir acil güvenlik protokolü hazırlanması çağrısı yaptı.
Gazze ve Batı Şeria için ortak tutum çağrısı
Von der Leyen, Gazze'deki insani acıların ve Batı Şeria'daki şiddetin Avrupalıları derinden etkilediğini söyledi. İsrail hükümetinin Batı Şeria'da ilerletme kararı aldığı E1 yerleşim projesini kabul edilemez olarak nitelendirdi.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin bölgedeki gelişmelere karşı ortak yanıt vermek için gerekli çoğunluğu oluşturamadığını belirten von der Leyen, daha önce Avrupa'nın önlem alması gerektiğini söylediğini hatırlattı. Avrupa'nın bölünmüş olması halinde olayların seyrini değiştiremeyeceğini ifade eden von der Leyen, İsrail'in kendini savunma hakkını desteklediklerini, Filistinlilerin de güvenlik ve onur içinde yaşama hakkına sahip olduğunu dile getirdi.
Von der Leyen, Avrupa'nın iki devletli çözüm umudunu canlı tutması gerektiğini belirterek bunun Avrupa'nın rolü olduğunu söyledi.
Avrupa için yeni güvenlik mekanizması
Ukrayna'daki savaşın sürdüğü ve Avrupa ülkelerine yönelik Rusya kaynaklı olduğu öne sürülen hibrit tehditlerin arttığı bir dönemde konuşan von der Leyen, Avrupa'nın güvenlik kurumlarıyla karar alma mekanizmalarının değişen tehdit ortamına ayak uyduramadığını söyledi.
Avrupa Birliği'nin, silahlı saldırı eşiğinin altında kalan ancak ulusal güvenlik için tehdit oluşturan olaylara verilecek karşılık konusunda ortak bir plan hazırlaması gerektiğini belirten von der Leyen, NATO'nun üyelerinden birinin tehdit altında olduğunu düşündüğünde istişare öngören 4. Maddesine atıf yaptı. Avrupa'nın bu nedenle kendi acil güvenlik protokolüne ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Öneriye göre bir üye ülke protokolü devreye soktuğunda Avrupa Birliği ülkeleri ortak Avrupa tepkisini koordine etmek, gerilimin tırmanmasını önlemek ve olayın etkilerini azaltmak için bir araya gelecek. Von der Leyen, mekanizmanın üyelik yapıları büyük ölçüde örtüşen NATO ile mevcut iş birliğinin yerine geçmeyeceğini, bu iş birliğini tamamlayacağını söyledi.
Von der Leyen, Avrupa Güvenlik Konseyini hayata geçirmek için öneriler sunacağını açıkladı. Planlanan formatta Avrupa Birliği liderleri, Avrupa güvenliğine odaklanmak üzere Kanada, Ukrayna, Birleşik Krallık ve Norveç gibi ortaklarla bir araya gelecek.
Göç hareketleri ve dış sınırlar
Avrupa'nın dış sınırlarına ilişkin değerlendirmesinde Ceuta'ya değinen von der Leyen, İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağında temmuz sonundan itibaren binlerce düzensiz göçmenin sınırı geçmeye çalıştığını söyledi. Olayların niteliği farklı olsa da ortak unsurlar taşıdığını belirten von der Leyen, insan kaçakçıları ile göçmenleri yasa dışı yollarla taşıyan şebekelerin savunmasız kişileri istismar ettiğini ifade etti.
Avrupa'nın rakiplerinin de bu hareketleri istismar ettiğini öne süren von der Leyen, Avrupa Birliği Komisyonunun insan kaçakçılarını ve göçmen kaçakçılığı yapanları hedef alan yaptırımlar önerdiğini açıkladı.
Von der Leyen, özellikle kitlesel hareketlerin kasıtlı biçimde oluşturulduğu ve araç olarak kullanıldığı durumlara karşı Avrupa'nın dış sınırlarını koruyacak araçlara ihtiyaç duyduğunu söyledi. Bu amaçla yalnızca katı biçimde tanımlanmış kriterler karşılandığında devreye girecek yeni bir Avrupa acil müdahale aracının hazırlanacağını belirtti. Mekanizmanın, bu durumlarda standart prosedürlere süreli ve sınırları belirlenmiş esneklik getireceğini kaydetti.
Avrupa Birliği değerleri ve Ratko Mladiç tepkisi
Avrupa Birliği değerlerine saygının müzakere edilemez olduğunu vurgulayan von der Leyen, üyelik arayışındaki Sırbistan'da yaşanan bir olaya da konuşmasında yer verdi. Belgrad'da geçen hafta düzenlenen Bosnalı Sırp askeri komutan Ratko Mladiç'in cenaze töreninden görüntüler karşısında dehşete düştüğünü söyleyen von der Leyen, Mladiç'i insanlığa karşı ağır suçlar işlemekle suçladı.
Von der Leyen, savaş suçlularının yüceltilmesinin Avrupa Birliği'nde yeri olmadığını belirtti.