AB, hibrit saldırılara ortak yanıt protokolü hazırlıyor

AB, Kızıldeniz güvenliği ve hibrit saldırılar için ortak adımlar planlıyor

AB Yüksek Temsilcisi Kallas, NATO'nun 5. maddesi kapsamı dışında kalan hibrit saldırılara karşı ortak yanıt sağlayacak acil güvenlik protokolü üzerinde çalışıldığını açıkladı. Brüksel'deki AB Savunma Bakanları toplantısında Kızıldeniz misyonu, Avrupa'nın savunma hazırlığı ve Ukrayna'ya yönelik destek başlıkları da ele alındı.

AB Yüksek Temsilcisi Kallas, Brüksel'deki AB Savunma Bakanları toplantısının ardından, NATO'nun 5. maddesi kapsamına girmeyen saldırılara karşı Birliğin nasıl hareket edeceğini belirleyecek "acil güvenlik protokolü" üzerinde çalışıldığını açıkladı. Toplantıda ayrıca Kızıldeniz'de seyrüsefer güvenliği, Avrupa'nın savunma kapasitesi ve Ukrayna'ya verilen destek değerlendirildi.

AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (sağda), İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ile (arşiv, 2025)

Kallas, bakanlarla üzerinde çalıştıkları protokolün "gri bölge" saldırılarına karşı bir koordinasyon mekanizması oluşturmasının planlandığını söyledi. Düzenlemenin NATO'nun görevini tamamlayıcı nitelikte olması gerektiğini belirten Kallas, bunun AB'nin Rusya'nın hibrit saldırılarına daha güçlü karşılık vermesine imkan sağlayacağını ifade etti.

Protokolün uygulamada nasıl işleyeceği konusunda konuşmak için henüz erken olduğunu kaydeden Kallas, çalışmanın AB üyesi ülkelerle ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile sürdürülmesi gerektiğini belirtti. Düzenlemenin, silahlı saldırı sayılmayan ve NATO'nun 5. Maddesi dışında kalan saldırılar karşısında AB ülkelerinin atabileceği adımlara odaklanması bekleniyor. Kallas, birçok üye ülkenin mekanizmanın NATO ile kesinlikle tamamlayıcı olması gerektiğini vurguladığını aktardı.

Kallas'ın aktardığına göre AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, NATO üyesi olmayan bir AB ülkesinin hibrit saldırıya maruz kalması halinde Birliğin ortak yanıt belirlemesi amacıyla böyle bir protokol önerdi.

Kızıldeniz'de seyrüsefer ve Aspides misyonu

Toplantıda Hürmüz ve Babulmendeb boğazları ile Karadeniz'deki aksamaların seyrüsefer serbestisine etkisi de konuşuldu. Kallas, bu etkilerin ilgili bölgelerin dışına taşabildiğini söyledi.

İki AB ülkesinin Birliğin Kızıldeniz'deki Aspides misyonuna ilave destek verme işareti verdiğini belirten Kallas, misyonun mayın tarama görevi olmadığını hatırlattı. Fırkateynlere, hava savunma desteğine ve ticari gemilere eskortluk yapabilecek gemilere ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.

Avrupa'nın savunma kapasitesi

Avrupa Savunma Ajansı'nın Avrupa'nın savunma hazırlık durumuna ilişkin raporu da bakanlar toplantısında ele alındı. Kallas, Avrupa'nın 2030 savunma hedeflerine ulaşabilmesi için yeniden silahlanmanın daha hızlı ve etkili biçimde yapılması gerektiğini söyledi.

Avrupa'nın savunma yatırımlarında yetenek geliştirme, inovasyon ve sanayi kapasitesi bakımından ölçek ile hız açısından kararlı bir değişime ihtiyaç duyduğunu belirten Kallas, Avrupa Savunma Ajansı'nın ortak tedarik ve yenilikçilikte daha fazla rol üstlenmesini öngören teklifin kabul edildiğini açıkladı.

Ukrayna'ya destek başlıkları

Kallas, Ukrayna'nın Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan ABD yapımı PAC-3 füzelerini satın almasını mümkün kılacak finansmanın onaylandığını hatırlattı. Füze üretiminin zaman aldığını belirterek AB ülkelerinin kendi stoklarındaki füzeleri Kiev'e gönderebileceğini söyledi.

AB'nin Ukraynalı askerlere eğitim ve danışmanlık veren Askeri Yardım Misyonu'nun görev süresinin iki yıl uzatılmasına ilişkin stratejik gözden geçirme sürecinin ilk aşamasında anlaşmaya varıldığını açıklayan Kallas, Kiev'de askeri eğitimi güçlendirmek üzere bir koordinasyon birimi kurulacağını bildirdi.

Ukrayna'daki iki askeri eğitim merkezinin modernizasyonunun finanse edilmesi konusunda da ilerleme sağlandığını aktaran Kallas, Rusya'nın savaşı finanse etme kapasitesini azaltmak için "gölge filo"ya yönelik operasyonların koordinasyon içinde sürdürülmesi gerektiğini belirtti.

AB'nin Akdeniz'deki IRINI deniz operasyonunun son aylarda gölge filoya ait olduğu tespit edilen altı gemiye çıkma operasyonu düzenlediğini söyleyen Kallas, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul'dan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'la yaptığı görüşmeye ilişkin bilgi aldığını aktardı.

Kallas, Lavrov'un görüşme sonrasında alaycı yorumlarda bulunduğunu öne sürdü ve bu tavrın Rusya'nın barışla ilgilenmediğini ortaya koyduğunu savundu.

AB, Kızıldeniz güvenliği ve hibrit saldırılar için ortak adımlar planlıyor