ABD'de yaşayan binlerce Afgan, Afganistan'daki savaş sırasında ABD güçlerinin yanında görev yapanların da aralarında bulunduğu bir kesim olarak, sınır dışı edilme endişesini giderek daha fazla taşıyor. Afganların tahliyesi ve yeniden yerleştirilmesiyle ilgilenen Afgan Evac kuruluşu, Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesinin (ICE) Afganistan'a sınır dışı işlemlerini 16 Kasım'da başlayan haftaya yeniden planladığını söyledi. Ancak ABD makamları bu tarihi resmen doğrulamadı.
Kuruluşun başkanı Sean VanDiver salı günü yaptığı açıklamada, bu kişilerin çoğunun süresi dolmuş geçici insani giriş izniyle ülkeye geldiğini, daimi ikamet, sığınma ve çalışma izni başvurularının ise aylardır dondurulduğunu söyledi. VanDiver, “Hükümetimizin kendilerinden istediği her şeyi yapan insanlar, sanki hiç hizmet etmemişler gibi muamele görüyor” dedi.
Pakistan üzerinden sevk ve mahkeme kararları
Khama Press'in haberine göre, ABD yönetimi elinde tuttuğu 150'den fazla Afganı Pakistan üzerinden Afganistan'a sınır dışı etmeyi planladı. Bu plan, Associated Press'in dayandığı mahkeme belgelerinde yer aldı. Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Sajjad Haider Khan ise 6 Kasım'da İslamabad'ın bu kişilerin toprakları üzerinden geçirilmesine ilişkin henüz nihai bir karar almadığını söyledi.
Aynı gün New York'ta görev yapan federal bir yargıç, belirli bir grup Afganın davaları görülmeye devam ettiği sürece Afganistan'a, Pakistan'a veya üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilmesini engelleyen kararı uzattı. Karar, hükümetin herhangi bir sınır dışı işleminden bir hafta önce bu kişilere bildirimde bulunmasını da zorunlu kılıyor. Karar ülkedeki tüm Afganları kapsamıyor.
Görüntülerde Demokrat milletvekilleri Jason Crow ve Sam Liccardo, Afganları korumaya yönelik oylama yapılması için Temsilciler Meclisini zorlayacak dilekçeyi sunduktan sonra gece saatlerinde Kongre binası önünde görülüyor. Irak ve Afganistan'da görev yapan eski hava indirme ve ranger birlikleri askeri Crow, kendisi gibi ABD askerlerini korumak için hayatlarını riske atan Afgan ortaklara verilen sözü tutmanın “ahlaki bir görev ve ulusal güvenlik gereği” olduğunu söyledi.
Kongre'de 150 gazi ve Afgan müttefik
9 Kasım'da sunulan dilekçe, “Afganistan Geçici Koruma Yasası”nın oylanmasını amaçlıyor. Tasarı, ABD'de bulunan Afganlara 1 Temmuz 2029'a kadar geçici koruma statüsü verilmesini öngörüyor ve 218 imza gerektiriyor. Dilekçenin sunulmasıyla eş zamanlı olarak 150 gazi, cephe hatlarında görev yapan sivil ve Afgan müttefik, Kongre üyelerinden verdikleri sözü tutmalarını istemek üzere Kongre'ye geldi. Afgan Evac, tasarının af niteliği taşımadığını ve vatandaşlığa giden bir yol oluşturmadığını vurguladı.
Tasarının destekçilerinden milletvekili André Carson, Afganların sınır dışı edilme ihtimalini “acımasız ve yanlış” olarak nitelendirerek, “Müttefiklerimize sırtımızı dönemeyiz” dedi. Başkan Donald Trump yönetimi, Afganistan'a tanınan geçici koruma statüsünü Mayıs 2025'te sona erdirmişti. Statü, Başkan Joe Biden yönetimi tarafından 2022'de verilmişti.
Kapak fotoğrafı: ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi, Wikimedia Commons üzerinden (kamu malı, arşiv). Video: Milletvekili Jason Crow.
