Hükümet karşıtı gösterilerin ikinci haftaya taştığı pazartesi günü Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, sokakları kızıştırmaya yönelik bir internet kampanyasının arkasında İran ve Rusya’nın olduğunu öne sürdü. Tiran’da Devlet Polisi yönetimiyle yaptığı toplantıda konuşan Rama, Arnavutluk’un AB’ye katılım çabasını hedef alan koordineli bir saldırıyla karşı karşıya olduğunu ve gençlerin seferber edilmesinin arkasında yabancı servislerin bulunduğunu savundu.
“Terörist İran Cumhuriyeti”
BIRN’in (Balkan Araştırmacı Gazetecilik Ağı) bildirdiğine göre Rama, doğayı savunan Arnavutlarmış gibi görünen binlerce sahte hesabın Zvërnec ve Sazan Adası’ndaki iki turizm projesine karşı yapılan çevre eylemlerinden bu yana devreye sokulduğunu, binlercesinin de “terörist İran Cumhuriyeti” tarafından harekete geçirildiğini söyledi. Rama’ya göre Rusya da hükümete karşı öfkenin körüklenmesinde benzer bir rol oynadı.
Protestoları ANTIFA’yla da bağdaştıran Rama, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hareketi terör örgütü ilan ettiğini hatırlattı; ancak İran ya da Rus servislerinin işin içinde olduğuna dair somut kanıt göstermedi ve katılımcıların çoğunun genç Arnavutlar olduğunu kabul etti. Rama’ya göre yaşananlar “eğitim için bir isyan değil”.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova ise Rama’nın önceki sözlerine pazar akşamı Rusya’nın Tiran Büyükelçiliğinin yayımladığı açıklamayla yanıt vermiş, sokağa çıkanların bizzat Arnavutluk vatandaşları olduğunu söyleyerek Rama’yı başkalarını suçlamamaya ve iç sorunlarını çözmeye çağırmıştı.
Polise ödül, öğrencilere yaptırım
Rama, protestolara karşı görev yapan her polisin hemen 2.500 avro alacağını, bu paranın rütbe ya da maaş fark etmeksizin herkese eşit ödeneceğini açıkladı; polis maaşlarında 1 Ocak’tan itibaren büyük bir artış yapılacağını da söyledi.
Başbakan, polise saldıran öğrencileri burs, ücretsiz eğitim ve devletten mali destekten mahrum bırakmakla tehdit etti. Şiddet olaylarına karışan reşit olmayanların ailelerinin zararların bedelini üstleneceğini söyleyen Rama, ailelere “Ödeyeceksiniz” diye seslendi; öğrencileri kurumlara zarar vermeye kışkırtan öğretmenleri de uyardı. Rama bu tedbirlerin yasal dayanağını ve hangi kurumlarca uygulanacağını açıklamadı.
Tiran’ın merkezinde molotofkokteylleri
Arnavut News24 kanalının yayımladığı görüntülerde, sarı baretli bir göstericinin bir tazyikli su aracının yanında polis kalkanlarına sopayla art arda vurduğu görülüyor.
Yetkililere göre 13 Ekim’de başlayan protestolarda yarısından fazlası polis olmak üzere yaklaşık 300 kişi yaralandı; pazar günü bir karakol ile İçişleri Bakanlığının girişi molotofkokteyliyle hedef alındı.
Kanalın protestoların altıncı gününe ait olduğunu belirttiği bir başka görüntüde göstericiler Tiran’ın merkezinde bir polis kordonuna molotofkokteyli yağdırıyor. Polis tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullanıyor, cumartesiden bu yana plastik mermiye de başvuruyor.
Eleştiriler ve istifaya ret
İkramiye vaatleri muhalefetin tepkisini çekti. Demokrat Parti’nin genel başkan yardımcısı Belind Këlliçi, Başbakanın öğrencileri ve Arnavutların çocuklarını dövdüğü için polisi ödüllendirdiğini söyledi. Beş maddelik bir bildiri yayımlayan 735 üniversite öğretim üyesi ve akademisyen, Rama’nın gitmesini ve polisin öğrencilere uyguladığı şiddete son verilmesini istedi. Arnavutluk Ombudsmanı da güç kullanımı ve aralarında reşit olmayanların bulunduğu gözaltındakilere yönelik muamele konusunda idari soruşturma başlattı.
Rama’nın hedefinde medya da vardı: Hükümeti eleştirmesiyle bilinen News24 ve Syri TV’yi, kanıtla desteklemeden vergi kaçakçılığı ve kara para aklamakla itham etti. Buna karşın şiddeti destekleyen siyasi güçler dışında tüm taraflarla diyaloğa açık olduğunu belirten Rama, görev süresinin 2029’a kadar uzandığını söyleyerek istifayı dışladı.
Sokaklarda ise pazartesi günü yüzlerce kişi Tiran’ın ana meydanında ve Eğitim Bakanlığının karşısında bir kez daha toplandı. AFP’ye konuşan 22 yaşındaki fen öğrencisi Leka Sina, “Rama istifa edene kadar hareketimize devam edeceğiz” dedi.
