İşgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimleriyle ticaretin yasaklanması çağrısı, Avrupa Parlamentosundan 114 milletvekilinin AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e gönderdiği mektupla gündeme taşındı.
Milletvekilleri, von der Leyen'in yıllık "Birliğin Durumu" konuşması öncesinde ilettikleri mektupta, bu ticareti yasaklayacak bir mevzuat teklifinin gecikmeden hazırlanmasını istedi. 720 sandalyeli Avrupa Parlamentosundaki üyeler, AB ülkelerinin ortak ve tutarlı bir politika benimsemesi gerektiğini belirtti.
Yerleşim ürünleri için AB çapında yasak talebi
Mektupta, Fransa'nın benzer bir adım atma taahhüdünde bulunduğu, bazı AB ülkelerinin de ulusal düzeyde ticari yasaklar kabul ettiği veya bu yönde hazırlık yaptığı aktarıldı. Milletvekilleri, AB'nin uluslararası hukukun uygulanmasına bağlı müttefikleriyle birlikte hareket etmesi gerektiğini ifade etti.
İsrail hükümetinin 18 Ağustos'ta E1 bölgesindeki yerleşim projesi için ihale ilanı yayımlaması da mektupta aciliyeti artıran bir gelişme olarak gösterildi. Bu adımın, AB'nin uzun süredir dile getirdiği kırmızı çizgilerden birini ihlal ettiği görüşüne yer verildi.
Milletvekilleri, gümrük vergilerinin artırılması ya da mevcut farklılaştırma politikasının güçlendirilmesi gibi sınırlı tedbirlerin yeterli olmayacağını savundu. Mektupta, bu tür uygulamaların uluslararası hukuktan doğan yükümlülükleri karşılamayacağı belirtildi.
Uluslararası Adalet Divanı yükümlülüklerine işaret edildi
Mektupta Uluslararası Adalet Divanının konuya ilişkin ortaya koyduğu yükümlülüklere de atıf yapıldı. Kısmi önlemlerin sürdürülmesinin, AB'nin uluslararası hukukla uyumu konusundaki sorunlarını devam ettireceği değerlendirmesi aktarıldı.
100'ü aşkın hukuk akademisyeniyle çok sayıda insan hakları kuruluşu ve sendikanın da benzer bir hukuki değerlendirmeyi paylaştığı kaydedildi. Milletvekilleri, AB'nin uluslararası güvenilirliğini koruması için harekete geçmesi gerektiğini belirterek yasa teklifinin doğru yönde olumlu bir adım olacağını ifade etti.
AB, İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlere henüz genel bir ithalat yasağı uygulamıyor. Söz konusu ürünler, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması kapsamındaki ticari ayrıcalıklardan yararlandırılmıyor.
AB düzeyinde ticaret yasağı kararı alınabilmesi için üye ülkelerin oy birliği şartı bulunmuyor; Konseyde nitelikli çoğunlukla kabul edilmesi yeterli oluyor.
Ülkeler daha önce ortak karar açıklamıştı
Fransa, Danimarka, Finlandiya, İrlanda, Polonya, Portekiz, İspanya ve İsveç'in yanı sıra Norveç, İzlanda, Kanada ve İngiltere, 8 Eylül'de aldıkları ortak kararla işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimleriyle ticareti yasaklayacaklarını duyurmuştu.
