Babülmendep Boğazı'nda ticari deniz trafiği, Yemen'de temmuz ayından bu yana yeniden tırmanan çatışmaların etkisiyle son 24 saatte yüzde 88 geriledi. Dünya deniz ticaretinin yüzde 10'unu ve ham petrol taşımacılığının yüzde 12'sini taşıyan boğazdaki gerileme, bölgesel güvenlik risklerinin deniz ticaretine etkisini artırdı.
Geçiş yapan ticari gemi sayısı 4'e indi
Uluslararası Para Fonu'nun PortWatch verileri, normal şartlarda Babülmendep'ten günde ortalama 33 geminin transit geçtiğini gösteriyor. Ancak son 24 saatte boğazı kullanabilen ticari gemi sayısı 4'te kaldı.
Petrol ve kimyasal ürün taşıyan tankerlerin geçişi yüzde 91 düşerek 1 gemiye inerken konteyner gemisi trafiği de ortalamanın yüzde 86 altında gerçekleşti. Yüksek risk ortamında geçiş yapabilen sınırlı sayıdaki gemi Panama, Singapur, Liberya ve Etiyopya bayraklarını taşıdı.
Yemen kıyılarındaki kontrol değişimi riski büyüttü
Husiler olarak da bilinen Ensarullah Hareketi, Hudeyde vilayetinin tamamında kontrol sağladıktan sonra Taiz'in batı kesimine doğru ilerledi. Hareket ayrıca Kızıldeniz kıyısındaki Muha kentiyle Babülmendep'e ulaşan hatların yanı sıra Haniş Takım Adaları, Meyyun Adası ve Zübab'ın kontrolünü ele geçirdi.
Ticari gemilerin güvenli seyir mesafesini korumak için kullandığı batı kanalının girişindeki Meyyun Adası'nda kontrolün değişmesi, boğaz çevresindeki güvenlik riskini artırdı. Böylece stratejik su yolundaki gemi trafiği durma noktasına taşındı.
Deniz taşımacılığı Ümit Burnu'na kayıyor
Babülmendep, Asya'dan Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa'ya taşınan mallar ile petrol ve Asya'ya gönderilen emtia açısından kritik bir geçiş noktası olmayı sürdürüyor. Ancak güvenli seyir koşullarının zayıflaması üzerine küresel gemicilik ve enerji şirketleri, askeri gerilim nedeniyle rotalarını Afrika'nın güneyindeki Ümit Burnu'na çevirmeye devam ediyor.
Afrika'nın çevresinden geçen rota, sefer sürelerini haftalarca uzatıyor. Bu değişimin navlun ve sigorta maliyetlerini artırdığı, Babülmendep üzerindeki baskının sürmesi halinde küresel petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgası yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Suudi Arabistan'ın enerji hattı da baskı altında
Suudi Arabistan, Doğu-Batı Petrol Boru Hattı aracılığıyla ham petrolünü Kızıldeniz limanlarına taşıyarak Hürmüz Boğazı'nı devre dışı bırakabiliyor. Bununla birlikte bu limanlardan yüklenen ve güneye ilerleyen petrol tankerlerinin küresel pazarlara ulaşabilmesi için Babülmendep Boğazı'nı geçmesi gerekiyor.
Boğazdaki tıkanıklık, Hürmüz Boğazı'nı baypas eden bu stratejik enerji güzergahının çıkışını da riske sokuyor. Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın küresel ticaret ve enerji arzında oluşturduğu baskıya Babülmendep'teki geçiş sorunu da eklendi.
