Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesinin ilk toplantısının ardından konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bölgesel güvenlik ve işbirliği için yeni bir yapının uygulanmaya başlandığını belirtti. Fidan, toplantıda anlaşmanın hayata geçirilmesi için atılacak somut adımların kararlaştırıldığını söyledi.
Çırağan Sarayı'ndaki toplantıya Fidan'ın yanı sıra Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı. Pakistan heyetinde Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir yer aldı. Suudi Arabistan'ı ise Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili temsil etti.
Riyad'da sekreterya kurulması planlanıyor
Fidan, anlaşmanın uygulanmasına yönelik kurumsallaşma çalışmalarının başladığını ve yapının resmi adının Mekke Savunma İttifakı olarak belirlendiğini açıkladı. Kurumsallaşma kapsamında hangi adımların ne zaman atılacağı konusunda ön kararlar alındığını aktardı.
İttifak sekreteryasının Riyad'da kurulmasının öngörüldüğünü belirten Fidan, ilk genel sekreterin Pakistanlı olması konusunda mutabakat sağlandığını söyledi. Fidan ayrıca ittifakın başka ülkelerin katılımına açık olduğunu, üyelik şartları, süreçleri ve standartları için aday ülkelerle ve mevcut üyelerle görüşmeler yapılması gerektiğini ifade etti.
İttifakın genişleme amacı taşıdığını kaydeden Fidan, bununla birlikte kuruluş aşamasındaki temellerin ve kurumsal yapının sağlam biçimde tamamlanması gerektiğini vurguladı.
Egemenlik ve toprak bütünlüğü ilkeleri
Fidan, Mekke Savunma İttifakı'nın devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı ile içişlerine müdahale etmeme esaslarına dayandığını belirtti. Yapının herhangi bir devlete karşı olmadığını söyleyen Fidan, bu ilkelere uyan bölge ülkelerinin ittifaka katılabileceğini ifade etti.
Türkiye'nin NATO ve diğer ittifaklardan kaynaklanan yükümlülüklerinin Mekke Savunma İttifakı tarafından devralınmayacağını belirten Fidan, yeni yapının mevcut ittifakları tamamlayıcı nitelikte olduğunu söyledi. Türkiye'nin Pakistan ve Suudi Arabistan başta olmak üzere dost ülkelerle işbirliğini sürdüreceğini de kaydetti.
Bölge ülkelerinin güvenlik, istikrar, refah ve kalıcı barış için ortak hareket etmesinin acil bir ihtiyaç olduğunu dile getiren Fidan, bölgesel güvenlik sorunlarının küresel etkiler doğurduğunu belirtti. Egemenliğe, toprak bütünlüğüne ve güvenliğe saygının güven ortamını güçlendireceğini söyledi.
Fidan, bu ilkelerin samimi biçimde taahhüt edilmesi halinde bölgedeki sorunların yüzde 85-90'ının çözülmesi gerektiğini ifade etti. İstikrar ve güvenin sağlanması durumunda bölge halklarının refah ve kalkınma için mevcut kaynaklardan daha fazla yararlanabileceğini söyledi.
Netanyahu hükümetine eleştiri
İsrail hükümetinin Türkiye'yi stratejik tehdit olarak gördüğüne ilişkin değerlendirmesinde Fidan, Binyamin Netanyahu hükümetinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı ve bazı Türk yetkilileri hedef alan söylemlerini takip ettiklerini belirtti.
Netanyahu yönetiminin Filistin Devleti'nin kurulmasını ve bölgedeki işgalin sona ermesini istemediğini savunan Fidan, bu yaklaşımın bölgesel ve uluslararası güvenliği tehdit ettiğini söyledi. Fidan, uluslararası toplumun söz konusu tehdide karşı sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
Karadeniz'de tahıl sevkiyatı için yeni düzenleme arayışı
Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin tehlikeye atılması ve ticari gemilerin hedef alınmasıyla ilgili soruyu yanıtlayan Fidan, yaşananların yalnızca Karadeniz güvenliğiyle sınırlı olmadığını, küresel gıda güvenliği açısından da ciddi bir sorun oluşturduğunu belirtti.
Rusya ve Ukrayna'dan dünya piyasalarına ulaşması gereken tahıl ürünlerinin sevkiyatındaki sorunların giderilmesi için her iki tarafla temas yürüttüklerini aktaran Fidan, şartların oluşması halinde Tahıl Anlaşması'na benzer yeni bir düzenleme üzerinde çalıştıklarını söyledi.
Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın yıpratma savaşından yok etme savaşına dönüştüğünü de belirtti. Tarafların birbirlerine ve bölgeye verdiği zararın azaltılması için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Konuşmasının başında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki Girne Limanı açıklarında yolcu gemisinin alabora olması sonucu hayatını kaybedenler için taziyelerini ileten Fidan, yaralılara acil şifa diledi.
