İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nı ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin etkisi altında çalışmakla ve İran'ın nükleer programı hakkında tek taraflı raporlar hazırlamakla suçladı. Bekayi, açıklamaları Tahran'da bugün düzenlediği haftalık basın toplantısında yaptı.
Bekayi, “Ajans, ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin etkisi altında bulunuyor ve İran'ın nükleer programı hakkında tek taraflı raporlar hazırlamayı sürdürüyor. Bu yaklaşım, ajansın nükleer konularda uzmanlaşmış uluslararası bir kuruluş olarak güvenilirliğine zarar verecek” dedi. Ajansın “İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırıları görmezden geldiğini” belirten Bekayi, “Bu durum sürdüğü sürece İran ile ajans arasındaki ilişkilerde bir değişiklik beklenemez” ifadelerini kullandı.
Sözcü, ajansa “bağımsız bir teknik kuruluş mu olacağına, yoksa ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin etkisi altında çalışmayı mı sürdüreceğine karar vermesi” çağrısında bulundu. Ajansın raporlarının resmen yayımlanmadan önce Batı medyasına sızdırılmasını da eleştiren Bekayi, bunu kurumun çalışma biçimindeki yapısal bir aksaklık olarak nitelendirdi.
“Taraf olduğumuz sürece anlaşmaya bağlı kalacağız”
Bekayi, İran toplumunda Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'ndan çekilme çağrısı yapan görüşlerin bulunduğunu belirterek bu konudaki kararın ilgili kurumlar tarafından alınacağını söyledi. Bekayi, “Antlaşmaya taraf olduğumuz sürece hükümlerine bağlı kalacağız” dedi.

İran'ın nükleer tesislerindeki güvencelere ilişkin yükümlülüklerini askıya almadığını belirten Bekayi, son haftalarda Rusya ile yapılan ikili anlaşmalar ve güvence yükümlülükleri çerçevesinde Buşehr Santrali'nde denetimler gerçekleştirildiğini hatırlattı. Ajans ve G7'nin müfettişlerin geri dönmesi yönündeki talebi hakkında ise konunun ABD ve İsrail'in askeri saldırılarının ardından oluşan koşullardan bağımsız ele alınamayacağını söyledi.
Almanya ve Fransa'nın Tahran'a uranyum zenginleştirmeyi durdurma çağrısına yanıt veren Bekayi, “İran'ın zenginleştirme hakkı Almanya'nın, Fransa'nın veya başka bir ülkenin bize verdiği bir hak değil; Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'na üyeliğimiz temelinde doğmuş bir haktır” dedi.
Trump'la görüşme öncesinde Çin ve Rusya
Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın gelecek hafta Filipinler ve Çin'e yapması beklenen ziyarete ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le gerçekleştireceği üçlü görüşmeye de değindi. İran'ın iki ülkeyle yakın temas halinde olduğunu belirten Bekayi, “Çin ve Rusya, İran'ın tutumunu çok iyi biliyor. Bu iki ülkeyle stratejik ortaklığımız var ve ABD'nin tek taraflı yaklaşımına karşı çıkıyorlar” dedi.

Tahran ile Washington arasında doğrudan müzakereler yapılması için Rusya ve Çin'in bir öneride bulunduğuna dair iddialar hakkında Bekayi, müzakerelerin doğrudan ya da dolaylı olmasının mevcut aşamada anlam taşımadığını söyledi. Temel meselenin ciddiyet ve irade olduğunu belirten Bekayi, Tahran için önemli olanın ABD'nin kişilerden ziyade bir devlet olarak davranışları olduğunu ifade etti.
Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri'nin İran'dan tazminat talep eden açıklamasına da yanıt veren Bekayi, Tahran'ın kendisine yönelik saldırılarda doğrudan veya dolaylı rol oynadığını söylediği bölge ülkelerinden tazminat talep eden taraf olduğunu belirtti. Bekayi, ABD'nin bölgedeki bazı ülkelerin üslerini kullandığına dikkat çekti.
Kaynaklar: Anadolu Ajansı, Tasnim, Sada El Balad. Fotoğraflar: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (Wikimedia Commons, CC BY 4.0), Tasnim