İsrail’in Batı Şeria’daki E1 bölgesinde 1.200’den fazla konut için ihale açması, Belçika Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Maksim Prevo’nun tepkisine yol açtı. Prevo, İsrail hükümetine ihaleleri geri çekmesi ve yerleşimlerin genişletilmesini durdurması çağrısında bulundu.
Prevo, E1 projesinin İsrailliler ile Filistinlilerin barış ve güvenlik beklentilerini tehlikeye attığını söyledi. Projenin Batı Şeria’yı ikiye böleceğini belirten Belçikalı bakan, kuzeydeki Filistin yerleşimlerinin güneydeki yerleşimlerden ayrılacağını ve Doğu Kudüs’ün Filistin topraklarının geri kalanından daha da kopacağını ifade etti.
Bu gelişmenin iki devletli çözümün uygulanabilirliğini ciddi biçimde zayıflatacağını kaydeden Prevo, işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka göre yasa dışı olduğunu söyledi.
Prevo, E1 projesinin durdurulmasını ve yerleşimlerin genişletilmesine son verilmesini istedi. Bakan, sahada adil ve kalıcı barış ihtimalini daha da zorlaştıran geri döndürülemez değişikliklerin kabul edilemeyeceğini vurguladı.
E1 projesinin geçmişi
E1 projesi, Maale Adumim Yahudi yerleşimini Batı Kudüs’e uzanan yola bağlamak amacıyla başlatıldı. Maale Adumim, tarihsel olarak Doğu Kudüs’le ilişkilendirilen Filistin mahallesi El-Azariye’nin yakınında bulunuyor. El-Azariye bugün ayırma duvarının Batı Şeria tarafında yer alıyor.
Proje kapsamında 1999’da 12 bin dönüm Filistin toprağına el konuldu. Bu alanda 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa edilmesi planlandı. İsrail hükümeti, daha önce ABD’nin baskısı üzerine E1 projesini askıya aldı.
Eylül 2025’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun E1 projesini onayladığı ve projenin işgal altındaki Batı Şeria’yı fiilen ikiye böldüğü belirtildi. İsrail hükümeti daha sonra taraflara önceden bildirimde bulunmadan E1 yerleşiminde 1.234 konut için ilk ihaleyi yayımladı.
