Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik sürerken Umman, ham petrolün Arap Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden depolanıp ihraç edilebilmesi için Ras Markaz Terminali’ni büyütüyor. Duqm yakınlarındaki tesiste 8 yeni ham petrol tankının inşası için süreç başlatıldı.
Yeni tankların tamamlanmasıyla Ras Markaz’ın mevcut 26,7 milyon varillik depolama kapasitesine 5,2 milyon varil daha eklenmesi planlanıyor. Terminali işleten Oman Tank Terminal Company, mühendislik, tedarik ve inşaat şirketlerini ön yeterlilik sürecine davet etti; başvurular 4 Ağustos’ta tamamlandı.
Boğaz dışındaki petrol altyapısı
Ras Markaz’ın Arap Denizi’ne ve Hint Okyanusu’na doğrudan erişimi, tesise Hürmüz Boğazı dışında ham petrol depolama ve ihracat imkanı sağlıyor. Umman makamları kapasite artışını doğrudan Hürmüz Boğazı’ndaki son gelişmelere bağlamasa da terminal, kuruluşundan bu yana boğaz dışı bir depolama ve ihracat seçeneği oluşturacak şekilde geliştiriliyor.
Yaklaşık 40 kilometrekarelik alan üzerinde kurulan terminalin deniz altyapısı, çok büyük ham petrol tankerlerinin yanaşmasına, petrolün yüklenip boşaltılmasına ve farklı petrol türlerinin depolanarak harmanlanmasına imkan tanıyor. Ras Markaz’ın uzun vadede talebe bağlı olarak 200 milyon varile kadar depolama kapasitesine ulaşması öngörülüyor.
Körfez ve Irak bağlantıları
Umman Yatırım Otoritesi Başkanı Abdulsalam Al Murshidi, bazı Körfez ülkeleriyle diğer ülkelerin petrolü Ras Markaz’da depolayıp Umman üzerinden uluslararası piyasalara pazarlama imkanını değerlendirdiğini açıkladı. Murshidi, terminalin Umman’ın yaklaşık bir hafta ila bir aylık petrol ihracatına karşılık gelebilecek miktarda ham petrol depolayabilecek ölçeğe erişebileceğini belirtti.
OQ’nun 2025 yıllık raporunda, Oman Tank Terminal Company ile Irak’ın devlet petrol pazarlama şirketi SOMO’nun Ras Markaz’da başlangıç kapasitesi 10 milyon varil olacak bir ham petrol depolama tesisi geliştirilmesi için mutabakat imzaladığı aktarıldı. OQ Trading ile SOMO da Irak ham petrolünün uluslararası piyasalarda pazarlanmasına yönelik işbirliği konusunda anlaştı.
OQ ile Saudi Aramco’nun ticaret kolu arasında, Ras Markaz’daki depolama imkanları ve Duqm Rafinerisi’ne ham madde tedariki de dahil çeşitli işbirliği seçeneklerinin değerlendirilmesi için mutabakat bulunuyor.
Boru hattı bağlantısı öne çıkıyor
Terminalin Hürmüz Boğazı dışındaki konumundan yararlanılabilmesi, petrolün tesise karadan taşınmasına bağlı olacak. Umman Enerji ve Mineraller Bakanlığı ile Oman Tank Terminal Company, ülkenin ana petrol sistemini Ras Markaz’a bağlayacak yeni bir ham petrol boru hattının geliştirilmesi için daha önce çerçeve anlaşması imzaladı.
Bağlantının geliştirilmesi halinde Umman’ın iç kesimlerinde üretilen petrol doğrudan Ras Markaz’a taşınabilecek, burada depolanabilecek ve Arap Denizi üzerinden küresel piyasalara gönderilebilecek.
İran ile Umman arasındaki görüşmeler
İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda kullanılacak yeni deniz geçiş güzergahları konusunda yürütülen görüşmelerde ilerleme sağlandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, 9 Ağustos’ta iki ülke arasındaki düzenlemenin son aşamaya geldiğini açıkladı; ancak bunun boğazın hemen yeniden açılacağı anlamına gelmediğini söyledi.
Harvard Üniversitesi bünyesindeki Mossavar-Rahmani Merkezinde kıdemli araştırmacı ve enerji piyasaları uzmanı Justin Dargin, Ras Markaz’ın stratejik avantajının coğrafi konumundan kaynaklandığını belirtti. Dargin’e göre terminalin Hürmüz Boğazı dışındaki konumu, Umman’a siyasi ve güvenlik risklerinden daha az etkilenen bir depolama ve ihracat seçeneği sunuyor.
Dargin, Hürmüz dışında depolanan her varilin boğazdaki siyasi ve güvenlik risklerine maruz kalmadığını ifade etti. Terminalin zamanla uluslararası petrol şirketleri, ticaret şirketleri ve Hürmüz dışında depolama seçeneği arayan Körfez üreticilerine hizmet veren bölgesel bir merkeze dönüşebileceğini söyledi.
Depolama kapasitesinin dayanıklılığı artıracağını ancak tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Dargin, petrolün terminallere boğazdan geçmeden ulaştırılmasını sağlayacak boru hattı bağlantılarının belirleyici olduğunu kaydetti. Ras Markaz’ın Birleşik Arap Emirlikleri’nin Füceyre’deki depolama ve ihracat altyapısı ile Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı gibi Hürmüz’e bağımlılığı azaltmayı amaçlayan bölgesel altyapılarla aynı yaklaşımın parçası olduğunu belirtti.
