Eski ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, cumartesi günü İran’ın savaşın başındaki konumuna kıyasla bölgesel açıdan daha güçlü bir konumda çıktığını söyledi. Blinken, ABD’nin İran’a karşı savaşını “son derece talihsiz bir seçenek” ve “gereksiz bir savaş” olarak nitelendirdi. Açıklamalarını, Yeni Delhi’de düzenlenen Hindustan Times Liderlik Zirvesi’nin 24. oturumu kapsamında Hindistan’ın Büyükelçisi Javed Ashraf’ın yönettiği bir söyleşide yaptı.
Blinken, Başkan Donald Trump’ın Tahran’da rejim değişikliği hedeflediğini, ancak bunun “umulduğu gibi başarılı olmadığını” söyledi. Blinken ayrıca savaşın daha erken sona ermesini beklediğini belirtti.
Blinken, videoda İran’ın “aslında tüm bunlar başladığındaki konumundan daha güçlü bir bölgesel konumda çıktığını” söyledi. Bu durum, savaşın Tahran’ın bölgesel nüfuzunu Washington’ın istediği ölçüde zayıflatmadığına işaret ediyor.
“Kaliforniya’nın dört katı büyüklüğünde”
Blinken, İran’ın neden savaşı “pervasız bir macera” olarak gördüğünü açıklarken ülkenin Kaliforniya’dan dört, Irak’tan üç kat daha büyük olduğunu ve 90 milyon nüfusa sahip bulunduğunu söyledi. İran’ın Hürmüz Boğazı’na uzanan kıyılarının da çok uzun olduğunu belirten Blinken, İran’ın silah üretim tesislerinin ülkenin iç kesimlerinde bulunduğunu ve menzillerinin uzak olduğunu ifade etti. Blinken, “Her şeyi basitçe yok edemezsiniz” dedi.
Blinken, mevcut durumun sürmesi ihtimalini “en az yüzde 50”, “çok ama çok tehlikeli” olarak nitelendirdiği bir tırmanma ihtimalini ise “belki yüzde 20 veya 25” olarak değerlendirdi. İran’ın Husiler üzerinden ya da ABD’nin bölgedeki ortaklarını, askerlerini ve üslerini hedef alarak gerilimi tırmandırabileceğini belirten Blinken, “Bunu zaten yaptılar” dedi. “Yapılabilecek en iyi şey bir çıkış yolu bulmak” ifadesini kullanan Blinken, bunun gerçekleşeceğinden şüphe duyduğunu söyledi.
“Vergi denmeyen vergiler”
Blinken, İran’ın nükleer programıyla ilgili sonunda kabul edeceği şeyin Trump’ın yırtıp attığı anlaşmadan “farklı görünmeyebileceğini veya kesinlikle daha iyi olmayabileceğini” söyledi. Blinken, bunun Trump’ın “kabul etmesinin çok zor olacağını” belirtti.
Blinken, videoda Hürmüz Boğazı’nın “bu savaş başlamadan önce bir sorun olmadığını, ancak şimdi ele alınması gereken bir sorun haline geldiğini” söyledi. Herhangi bir çözümün “muhtemelen İran’a bir şey vereceğini” belirten Blinken, bunu görmekten nefret ettiğini ancak gerçekliğin “vergi denmeyen vergiler” uygulanmasını dayatabileceğini ifade etti.
Blinken ayrıca savaşın ABD’de enflasyonun yükselmesine katkıda bulunduğunu ve bunun, ara seçimlerde Amerikalı seçmenlerin öfkesini artırdığını söyledi.
Normalleşmenin “kutsal kâsesi” Suudi Arabistan
Savaşın İsrail üzerindeki etkileri hakkında konuşan Blinken, “çok farklı ve son derece olumlu bir ihtimalin” hâlâ bulunduğunu ve bunun “kesinlikle gerekli” olduğunu söyledi. Blinken, 7 Ekim saldırısından önce 2023’te İsrail ile Suudi Arabistan arasındaki normalleşme çabaları kapsamında Suudi Arabistan ve İsrail’e gitmek için hazırlık yaptığını belirtti. Trump’ın ilk yönetimini Abraham Anlaşmaları’ndaki “harika çalışma” nedeniyle öven Blinken, Suudi Arabistan’ı “kutsal kâse” olarak nitelendirdi. Blinken, Filistin devleti kurulması sürecinin Riyad ve diğer Körfez ülkeleri için merkezi öneme sahip olduğunu vurguladı.
Blinken, videoda çözümün “yaygın bir görüş olmasa da” hâlâ “güvenli bir İsrail ve egemen bir Filistin devleti” olduğunu söyledi. Bu iki hedefin “ulaşılabilir” olduğuna ve “birbirinin zıddı olmadığına” hâlâ inandığını belirten Blinken, “İki taraftaki aşırılık yanlıları ne derse desin, hiç kimse hiçbir yere gitmeyecek” dedi.
Videolar ve kapak fotoğrafı: Hindustan Times Liderlik Zirvesi