İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik tehditlerle müzakere çağrılarını aynı açıklamalarda bir arada sunmasını eleştirdi. Kalibaf, bu yaklaşımı "başarısız tiyatro diplomasisi" diye tanımladı.
Kalibaf, Perşembe günü X hesabından yaptığı paylaşımda Trump’ın ABD’nin İran’a geniş çaplı saldırılar düzenleyeceğini birkaç kez söylediğini, ardından da İranlı yetkililerin müzakere istediğini ifade ettiğini aktardı.
İranlı yetkili, zorbalık, taahhütlerden geri adım atma ve sahte haberleri baskı aracı olarak kullanmanın başarısız bir strateji olduğunu savundu. Kalibaf, Washington’a gerçekleri kabul etmesi ve verdiği sözlere bağlı kalması çağrısında bulundu.
Hürmüz Boğazı çevresinde gerilim
Trump, 5 Ağustos’ta Fox News kanalına verdiği röportajda, ABD’nin İran’a geniş çaplı saldırı planladığını söyledi. Trump, İranlı yetkililerin görüşme talebinin ardından müzakere sürecine dönüldüğünü de belirtti.
İran ile ABD, 14 Haziran’da Pakistan’ın arabuluculuğunda bir mutabakata vardı. İlk aşamada İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması karşılığında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve Tahran’ın boğazdan geçen gemilerden 60 gün boyunca ücret almaması öngörüldü.
ABD’nin, mutabakatın imzalanmasından sonra İran’ın dondurulan varlıklarını serbest bırakmaması ve gemilerin Umman kara sularından geçmesi için alternatif bir güzergâh belirlemesi, Tahran tarafından anlaşmanın ihlali şeklinde değerlendirildi.
İran daha sonra Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini kısıtladı ve izinsiz geçmeye çalıştığını belirttiği bazı gemileri hedef aldı.
Gemiler için güvenli koridor düzenlemesi
Mutabakata karşın İran ile ABD arasındaki gerilim 8 Temmuz’da askeri çatışmaya dönüştü. Yaklaşık iki hafta süren çatışmaların ardından İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemiler için güvenli koridorlar oluşturulması amacıyla Umman’la yeniden görüşmelere başladı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Çarşamba günü ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişinde kullanılacak güvenli deniz koridorunun coğrafi koordinatları konusunda Umman’la anlaşmaya varıldığını açıkladı.
