İran’daki sivillerin maruz kaldığı saldırılar ve hak ihlalleri, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nin 63. Oturumu kapsamında yayımlanan yeni raporda ele alındı. Birleşmiş Milletler İran Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarında savaş suçu işlenmiş olabileceğine ilişkin makul gerekçeler bulunduğunu açıkladı.
Raporda, ABD ve İsrail’in saldırılarının yanı sıra İran hükümetinin ağır insan hakları ihlalleri ve protestolara yönelik baskısının da sivilleri etkilediği kaydedildi. Saldırıların can kayıpları ve yaralanmalara yol açtığı, ayrıca sivil hedeflerin zarar gördüğü bildirildi.
Protestolara müdahale ve infazlar
Komisyon, İran hükümetinin 2025 ve 2026 yıllarındaki protestolara müdahalesini "eşi benzeri görülmemiş" bir tırmanış olarak nitelendirdi. Rapora göre bu süreçte öldürücü güç kullanımı genişledi, çok sayıda kişi gözaltına alındı ve yüksek sayıda ölü ile yaralı ortaya çıktı.
İran’da protestocuların internete erişimini kısıtlayan uygulamalar da raporda eleştirildi. Komisyon ayrıca idam cezalarının uygulanmasının genişlediğini bildirdi.
29 kişi idam edildi
Raporda, Mart-Ağustos 2026 döneminde protestolarla bağlantılı davalar kapsamında 29 kişinin idam edildiği belirtildi.
İki hava saldırısında 178 sivil öldü
Komisyonun değerlendirmesine göre 28 Şubat’taki ABD ve İsrail saldırılarının ardından, ABD’nin ayrım gözetmeyen saldırılar düzenleyerek savaş suçu işlemiş olabileceğine dair makul gerekçeler ortaya çıktı. İki ayrı hava saldırısında kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu en az 178 sivil hayatını kaybetti.
Komisyon, İran ve ABD’ye tüm ihlal ve suçları derhal durdurma, mağdurlara tam tazminat sağlama ve ihlallerin yeniden yaşanmasını önleme çağrısında bulundu.
