Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin Lübnan ofisi, 4 Kasım Çarşamba günü Suriye’ye yönelik gönüllü ve organize dönüş seferleri için yeni bir ön takvim yayımladı. Uluslararası Göç Örgütü ile iş birliği içinde yürütülen programın takvimi, mültecilere WhatsApp mesajlarıyla da iletildi.
Program kapsamında Uluslararası Göç Örgütü, belirlenen toplanma noktalarından Suriye’deki noktalara ücretsiz ulaşım sağlıyor. Ayrıca dönen ailelerin her bir ferdi için bir defaya mahsus 100 ABD doları nakit yardım veriliyor; bu nedenle beş kişilik bir aile 500 dolar alıyor. Uygun ailelere bir defaya mahsus 300 dolarlık ek aile yardımı da sağlanabiliyor. Katılımcılar, kişisel çantalarının yanı sıra 8 metreküpe kadar eşya götürebiliyor.
9 Aralık’a kadar dört sefer
Ön takvime göre seferler şu tarihlerde düzenlenecek:
- 18 Kasım: Kuzey bölgesinden; toplanma noktası Trablus’taki Raşid Karami Uluslararası Fuarı.
- 25 Kasım: Beyrut’tan Masnaa Sınır Kapısı üzerinden; toplanma noktası henüz belirlenmedi.
- 2 Aralık: Kuzey bölgesinden, Raşid Karami Uluslararası Fuarı’ndan.
- 9 Aralık: Beyrut’tan Masnaa Sınır Kapısı üzerinden; toplanma noktası henüz belirlenmedi.
Suriye’deki varış noktaları Şam kırsalı, Şam, Humus, Hama, İdlib ve Halep’i kapsıyor. Her dönen kişiye nihai varış noktası mülakat sırasında bildirilecek. BMMYK, güvenlik durumu veya yolların kapanması nedeniyle seferlerin iptal edilebileceği ya da ertelenebileceği uyarısında bulundu. Programın 31 Aralık 2026’ya kadar süreceği, herhangi bir uzatmanın ise daha sonra duyurulacağı belirtildi.

Duyuruda, BMMYK’nın hatırlattığı bir sonraki dönüş seferi olarak 25 Kasım’da Beyrut’tan yapılacak yolculuk öne çıkıyor. Bu seferden yararlanmak isteyenlerin ay ortasına kadar BMMYK ile iletişime geçmesi gerekiyor.
Dönmek isteyenler nasıl kayıt olabilir?
Kayıt için, planlanan hareket tarihinden en az 10 gün önce 04726111 numaralı telefondan BMMYK ile iletişime geçilmesi gerekiyor. Başvurular pazartesiden cumaya 08.00-17.00 saatleri arasında alınıyor; dil seçiminin ardından 5 tuşuna basılması gerekiyor. Başvuru elektronik iletişim formu üzerinden de yapılabiliyor. BMMYK, prosedürleri açıklamak için kayıt yaptıran kişiyle yeniden iletişime geçiyor. Ardından Beyrut’taki Vaka İşleme Merkezi’nde veya Trablus ve Zahle’deki toplum merkezlerinde yüz yüze mülakat yapılıyor; dönüş yapmak isteyen tüm aile bireylerinin mülakata katılması gerekiyor.
Mülakatın ardından BMMYK, Lübnan Genel Güvenlik Müdürlüğü tarafından tanınan resmi bir belge olan “dönüş formu”nu düzenliyor. BMMYK, katılım teyit edilip bu form teslim alınmadan evden ayrılınmaması veya mülklerin satılmaması uyarısında bulunuyor. Başvuru yapılmasının otomatik olarak seçilme anlamına gelmediğini belirten kurum, bir sonraki seferden 10 gün önce kendisiyle iletişime geçilmeyen kişilere bu seferde yer ayrılmadığını açıkladı.
Nakit yardım koşulsuz olarak veriliyor. Yararlanıcılar, para transfer kodunu içeren kısa mesajları aldıktan sonra ödemeyi OMT şirketinin herhangi bir şubesinden alabiliyor. Bunun için asıl başvuru sahibinin bir hafta içinde dönüş formuyla birlikte şubeye gitmesi gerekiyor. 300 dolarlık ek yardım; ailede engelli veya ağır hastalığı bulunan bir kişinin olması, aileye yalnızca anne ya da babadan birinin bakması, risk altındaki veya refakatsiz bir çocuğun bulunması ya da dönen aile bireylerinin sayısının sekiz veya daha fazla olması halinde veriliyor.

Suriye’ye giriş için süresi dolmuş olsa bile pasaport veya pasaportun yalnızca bir fotokopisi, kimlik kartı ve bireysel nüfus kayıt örneği gibi çeşitli belgeler kabul ediliyor. Çocukların kimliğini kanıtlamak için ebeveynlerden birinin hazır bulunması şartıyla aile karnesi de kabul ediliyor. Seferle ilgili sorular için Uluslararası Göç Örgütü’ne 03099756 numaralı telefondan ulaşılabiliyor. BMMYK, tüm hizmetlerinin ücretsiz olduğunu belirterek zorla dönmeye yönlendirildiğini veya sömürüye maruz kaldığını düşünen kişileri derhal kendisiyle iletişime geçmeye çağırdı.
Lübnan’dan dönüşü hızlandırma girişimi
Takvim, BMMYK’nın ağustos ve eylül aylarında açıkladığı benzer takvimlerin ardından geldi. Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, salı günü ülkesinin daha fazla Suriyeli yerinden edilmiş kişiyi barındıramayacağını belirterek yardımların Suriye içindeki kişilere yönlendirilmesi çağrısında bulundu. Açıklama, Lübnan Başbakan Yardımcısı Tarık Mitri başkanlığındaki hükümet heyetinin dönüşün düzenlenmesi konusunda Şam’da Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani ile görüşmesinden bir gün sonra yapıldı.
Lübnan Sosyal İşler Bakanı Haneen el-Seyyid, ekim ayında BMMYK verilerine dayanarak, Eylül 2026’ya kadar yaklaşık 700 bin Suriyelinin Lübnan’dan ülkelerine döndüğünü açıklamıştı. Dönenler, Suriye’deki mevcut hizmetler hakkında syriaishome.org platformundan bilgi alabilir veya pazar gününden perşembeye kadar 01121812333 numaralı telefonu arayabilir.
Ana fotoğraf: Bekaa Vadisi’ndeki Suriyeli mülteci kampı (DFID, Wikimedia Commons aracılığıyla). Haber içindeki fotoğraflar: Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin Lübnan ofisi ve DFID, Wikimedia Commons aracılığıyla