Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pekin'de İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede, ABD ile İran arasındaki çatışmanın uzamasının tarafların ve uluslararası toplumun ortak çıkarlarına hizmet etmediğini söyledi.
Wang, taraflara itidal çağrısında bulunarak müzakere mekanizmasının şimdiye kadar varılan mutabakat temelinde yeniden kurulmasını istedi. Çinli bakan, tarafların kaygılarını ele alan somut görüşmeler yürütmesi gerektiğini belirtti ve İran ile ABD'yi İslamabad Mutabakatı'na dönmeye çağırdı.
İran ve Körfez ülkeleri arasında diyalog çağrısı
Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunun ardından haziran ayında imzalanan İslamabad Mutabakatı'na dönüş çağrısı yapan Wang, Çin'in İran ile Körfez ülkeleri arasındaki diyaloğu desteklediğini söyledi. Wang, bölge ülkelerinin birbirlerinin toprak bütünlüğüne ve ulusal güvenliğine saygı göstermesi gerektiğini vurguladı.
Çinli bakan, bölgenin ortak çıkarlarının yapıcı yöntemlerle korunmasını istedi. Açıklamalar, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump'ın gelecek hafta Washington'da yapması beklenen görüşmenin öncesinde geldi.
Hürmüz ve Kızıldeniz için gerilim uyarısı
Wang, Hürmüz Boğazı'nın mümkün olan en kısa sürede yeniden açılması için tüm tarafların etkili adımlar atması gerektiğini söyledi. Uluslararası deniz yollarında güvenli ve kesintisiz akışın sağlanması, küresel enerji taşımacılığı ile tedarik zincirlerinin istikrarının korunması çağrısında bulundu.
Şubat ayında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların ardından İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri fiilen kapattığı, Pentagon'un ise nisan ayından bu yana İran limanlarına abluka uyguladığı aktarıldı. Saldırılarda İran hükümet binaları, askeri tesisler, füze altyapısı ve hava savunma sistemleri hedef alınırken İran, İsrail'e ve bölgedeki ABD üslerine füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşılık verdi.
Diplomatik girişimler çatışmaların bölgeye yayıldığı süreçte devam ederken Wang, gerilimin Yemen ve Kızıldeniz'e daha fazla taşınmasını istemediklerini belirtti. Yemen'deki Husiler ile Suudi Arabistan arasında hava saldırıları yaşanırken Çin, tüm taraflardan durumu daha da karmaşıklaştıracak adımlardan kaçınmasını ve sorunları diyalog yoluyla çözmesini istedi.
Çin'den İran'la iş birliğini güçlendirme sözü
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyesi Çin'in uluslararası anlaşmazlıkların çözümünde yapıcı rol üstlenmeye hazır olduğunu ifade eden Wang, Çin ile İran'ın kapsamlı stratejik ortak olduğunu söyledi. Wang, Pekin'in İran'la diyaloğu ve iş birliğini güçlendirmeye, İran'ın meşru hak ve çıkarlarının korunmasına katkı sunmaya hazır olduğunu belirtti.
Wang, Arakçi'yi mayıs ayında da Pekin'de ağırlamıştı. Son görüşme, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarının ardından iki bakanın Çin başkentindeki ikinci yüz yüze toplantısı oldu.
Çin ile İran arasındaki kapsamlı stratejik ortaklığın temel unsurları arasında ekonomik ilişkiler ve indirimli enerji ithalatı bulunuyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi geçen yıl 41 milyar doların üzerine çıktı.
