İran Devrim Muhafızları, ülkedeki milletvekilleri ve din adamlarının nükleer doktrinin gözden geçirilmesi yönündeki çağrılarının arttığı bir dönemde, yönetimin bu yönde karar alması hâlinde doktrinde yapılacak her türlü değişikliğe hazır olduğunu açıkladı.
Devrim Muhafızları Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Mahbubi, Fars Haber Ajansı tarafından cumartesi sabahı, 7 Kasım’da yayımlanan görüntülü röportajında, “Yönetim nükleer doktrini gözden geçirmeye karar verirse gerekli hazırlıklar yapılacaktır.” dedi. İran füzelerinin menzilinin sürekli artırıldığını ve bu alanda herhangi bir duraklama yaşanmadığını belirten Mahbubi, “Düşman ülkelerin sahip oldukları yalnızca coğrafyalarıyla sınırlı değil; maddi ve maddi olmayan imkânları erişimimiz dâhilinde.” ifadelerini kullandı. Mahbubi, Tasnim Haber Ajansı’na göre, geçen nisan ayında ABD-İsrail saldırısında öldürülen Tuğgeneral Ali Muhammed Neyni’nin yerine Devrim Muhafızları Sözcüsü olarak atanmıştı.
Fars’ın “Stratejideki her türlü değişikliğe hazırız” başlığıyla yayımladığı görüntülerde Mahbubi, askeri kamuflaj üniformasıyla ajans muhabirine konuşuyor. Ajansa göre sözcü, halkın nükleer doktrinin değiştirilmesini talep ettiğine işaret ederek, “Yönetim bu yönde ilerlemeye karar verirse gerekli hazırlıkları yapacağız.” dedi.
Füzelerin menzil kısıtlamalarının kaldırılması
Röportaj, Devrim Muhafızları’nın “Uzay ve Havacılık Gücü Haftası” vesilesiyle Mahbubi’nin Tahran’da basın toplantısı düzenlediği gün yapıldı. Mahbubi, Öğrenci Haber Ajansı’nın (SNN) aktardığına göre toplantıda, merhum dini lider Ali Hamaney’e atıfla “şehit imamımızın” füzelerin menzilini belirlediğini, bazen durma, bazen de menzili artırma talimatı verdiğini söyledi.
Silahlı Kuvvetler Başkomutanı’nın üst düzey askeri komutanlarla görüşmesi sırasında verdiği talimatların ardından İran füzelerinin ülkeyi savunmak için “coğrafi kısıtlama olmaksızın” hazır hâle geldiğini belirten Mahbubi, “Herhangi bir noktada düşmanın bizim için ciddi bir tehdit oluşturduğunu hissedersek, o bizim hedefimiz olacaktır ve onu asimetrik operasyonlarla vuracağız.” uyarısında bulundu. Mahbubi ayrıca, “üçüncü bir” çatışma dalgasının başlaması hâlinde Uzay ve Havacılık Gücü’nün “dünyayı şaşkına çevirecek sürprizler” açıklayacağını söyledi.
Mahbubi, toplantı sırasında üzerinde “Zafer ancak mutlak güç ve hikmet sahibi Allah’tandır” ayetinin yazılı olduğu kürsünün arkasında durdu. Yanında ise Farsça “Devrim Muhafızları Uzay ve Havacılık Gücü Haftası Basın Toplantısı - Aban 1405” yazılı bir tabela yer aldı.
Dini liderin “hedef bankasının” güncellenmesi talimatına yankı
Mahbubi’nin “maddi ve maddi olmayan imkânlar” ifadesi, İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in 31 Ekim’de Genelkurmay Başkanı Ali Abdullahî, Ordu Komutanı Emir Hatemi ve Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi ile görüşmesi sırasında verdiği talimatlarla örtüşüyor. Havza Haber Ajansı’na göre Hamaney, her tehdit düzeyine “derhâl ve etkili bir yanıtla, hiçbir coğrafi kısıtlama olmaksızın” karşılık verilmesini istedi. Ayrıca “Amerikan-Siyonist düşmanın çeşitli maddi ve maddi olmayan varlıklarını silahlı kuvvetlerin ateş menziline” sokacak şekilde “hedef bankasının” güncellenmesine karar verildi.
Fetvadan “karar alınmadı” açıklamasına
Mahbubi, 29 Eylül’de Tahran’da yabancı basın kuruluşları için düzenlenen basın toplantısında da İran’ın “nükleer silah sahibi olmaya çalışmadığını” ve “şehit liderinin bunların üretilmesini dinen haram ilan ettiğini” söylemişti. İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın bir üyesi olarak bu konuda “yükümlülükleri” bulunduğunu belirten Mahbubi’nin açıklamaları İran’ın Press TV kanalı tarafından yayımlanmıştı.
Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, 31 Ekim’de televizyonda yaptığı ve Tasnim Haber Ajansı’nın aktardığı açıklamalarda, savaşın yeniden başlaması hâlinde İran’ın önceki doktrinini sürdürüp sürdürmeyeceği konusunda tartışma yürütüldüğünü söyledi ve “Resmî ve devlet düzeyinde henüz yeni bir karar alınmadı.” dedi. Milletvekili İbrahim Rızai ise parlamentoda Fars Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’ndan çekilmeye ilişkin 10 önerinin kayda geçirildiğini söyledi; bu bilgi El Cezire tarafından yayımlandı.
Devrim Muhafızları nükleer doktrine ilk kez işaret etmiyor. Nisan 2024’te Devrim Muhafızları’nın nükleer tesisleri korumadan sorumlu yetkilisi Ahmed Hak Taleb, “nükleer doktrin ve politikaların gözden geçirilebileceğini” söylemiş, İran Dışişleri Bakanlığı ise daha sonra “nükleer doktrinimizde nükleer silahlara yer olmadığını” vurgulamıştı.
Hürmüz Boğazı’ndaki Kiş Adası ve 20 milyon dolarlık ödül
Açıklamalar, İran devlet medyasının Hürmüz Boğazı’ndaki Kiş Adası’na iki füzenin düştüğünü ve hava savunmasının ada üzerinde bir Amerikan MQ-9 insansız hava aracını düşürdüğünü duyurmasının ertesi günü geldi. ABD Başkanı Donald Trump da uçaksavar sistemini imha eden “küçük saldırılar” düzenlendiğini doğruladı. Aynı gün ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Dışişleri Bakanlığına bağlı “Adalet İçin Ödüller” programının İran’ın nükleer programı hakkında bilgi karşılığında 20 milyon dolara kadar ödül sunduğunu açıkladı. CENTCOM, bu kararı Tahran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına karşı yükümlülüklerine “uymamasıyla” gerekçelendirdi.
Ajans, Haziran 2025’teki savaştan bu yana İran’ın başlıca nükleer tesislerine erişemedi. Ajansın eylül ayında aldığı bir kararda İran’ın “süren uyumsuzluğu” konusunda “ciddi endişe” dile getirildi. Tahran bu kararı reddederek siyasi nitelikte olduğunu söyledi; açıklama El Cezire tarafından yayımlandı. Bu haber hazırlanırken ABD, İsrail veya ajans tarafından Mahbubi’nin açıklamalarına ilişkin herhangi bir yorum yapılmamıştı.
Video: Fars Haber Ajansı. Basın toplantısı fotoğrafı: Mehr Haber Ajansı. Kapak fotoğrafı: X platformu (arşiv)
