Fas, Afrika'nın doğal gazını Avrupa'ya taşıyacak devasa bir boru hattı projesini hayata geçirmek için uluslararası finansman arayışına girdi. Afrika-Atlantik gaz boru hattı olarak adlandırılan ve yaklaşık 26 milyar dolar maliyetli proje, İran'a yönelik askeri operasyonların Orta Doğu'daki enerji akışını etkilemesi üzerine stratejik önemini artırdı.
Bloomberg'in aktardığına göre, Fas'ın Washington Büyükelçisi Yusuf el-Amrani, ülkesinin proje için ABD İhracat-İthalat Bankası ve Dünya Bankası ile finansman görüşmeleri yürüttüğünü açıkladı. El-Amrani, başvuruların yapıldığını doğrularken, görüşmelerin detayları hakkında bilgi vermedi.
Orta Doğu'daki gerilimler projeyi öne çıkardı
Büyükelçi el-Amrani, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarının bölgedeki enerji akışında kesintilere yol açmasının, Afrika gazını alternatif bir güzergahtan Avrupa'ya ulaştıracak bu projenin önemini güçlendirdiğini belirtti. Proje, Avrupa'nın geleneksel tedarik kaynaklarına olan bağımlılığını azaltma çabalarıyla da uyumlu görünüyor.
ABD İhracat-İthalat Bankası sözcüsü, projeyle ilgili ön görüşmelerin yapıldığını teyit etti. Dünya Bankası ise konu hakkında yorum yapmaktan kaçındı.
Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) da projeye desteğini resmileştirdi. Topluluk, 19 Temmuz'da imzalanan hükümetler arası anlaşmayla boru hattının inşasını onayladı.
6800 kilometrelik hat ve kapasite planı
Toplam 6800 kilometre uzunluğunda planlanan hat, Nijerya, Senegal ve Moritanya'daki gaz sahalarını Fas üzerinden Avrupa'ya bağlayacak. Mevcut Fas-Avrupa boru hattına entegre edilecek sistem, gazı İspanya'ya kadar taşıyacak.
Fas Ulusal Hidrokarbonlar ve Madenler Ofisi verilerine göre, boru hattının yıllık taşıma kapasitesi 30 milyar metreküp olarak öngörülüyor. Bu kapasitenin yarısı Fas'ın iç piyasasına ayrılırken, diğer yarısı Avrupa'ya ihraç edilecek.
El-Amrani projeyi "Afrika'nın en iddialı altyapı girişimlerinden biri" olarak nitelendirdi. Fas'ın öncülük ettiği bu proje, Cezayir'in liderliğindeki Trans-Sahra gaz boru hattı ve Mozambik'teki büyük gaz projeleriyle rekabet edecek.
Önündeki zorluklar ve takvim
Siyasi desteğe rağmen projenin önünde önemli engeller bulunuyor. Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi'nden araştırmacı Anne-Sophie Corbeau, çok sayıda ülkenin dahil olmasının uygulamayı karmaşıklaştırabileceğini ve Batı Afrika Gaz Boru Hattı'nda yaşanan operasyonel sorunları örnek gösterdi.
Corbeau ayrıca, Avrupa'nın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltma hedefinin, projenin uzun vadede Avrupa pazarına genişletilmesinin fizibilitesi konusunda soru işaretleri yarattığını ifade etti.
Planlamaya göre boru hattının inşasına 2028 yılında başlanması, ilk gaz sevkiyatının ise 2031'de gerçekleşmesi öngörülüyor. Bu takvimin tutturulabilmesi için finansman düzenlemelerinin tamamlanması kritik bir öneme sahip.
