Gazze’de ateşkesin ardından bölgeye daha fazla gıda ve ticari ürün ulaştırılsa da Filistinliler normal yaşam koşullarına dönemedi. Uluslararası Kızılhaç Komitesi temsilcisi Pat Griffiths, Gazze kentinde geçirdiği bir haftalık ziyaretin ardından binlerce kişinin hâlâ çadırlarda yaşadığını ve temel ihtiyaçlara erişimde ağır sorunlar bulunduğunu belirtti.
Griffiths, barınma, tıbbi yardım, temiz su, elektrik ve geçim kaynaklarına ulaşmanın yetersiz kaldığını söyledi. Ateşkes sonrasında yardım taşıyan kamyonların girişindeki artışı olumlu gelişme olarak nitelendiren Griffiths, buna rağmen Gazze’deki insani ihtiyaçların çok büyük olduğunu ifade etti.
Gazze’de siviller güvenli barınaktan yoksun
Gazze’de binlerce kişi yerinden edilmiş ya da evlerini kaybetmiş halde çadırlarda yaşamaya devam ediyor. Griffiths, insanların çoğunun üç yıldır birden fazla kez yerinden edildiğini, kalabalık ailelerin çadırlarda çok az özel alana sahip olduğunu veya hiç mahremiyet bulamadığını aktardı. Çadırların yaz aylarında aşırı sıcak, kışın ise soğuk ve nemli olduğunu söyledi.
Bu koşullar nedeniyle bazı aileler daha önce terk edilmiş, ancak güvenli ve sağlam olmayabilecek binalara sığınıyor. Griffiths, Gazze’ye ulaştığı gün 100’den fazla kişinin barındığı hasarlı bir binanın çöktüğünü; yerel arama kurtarma ekiplerinin çok sayıda kişiyi enkazdan çıkardığını ve çocukların da aralarında bulunduğu birçok kişinin hayatını kaybettiğini belirtti.
Ailelerin bir tarafta sınırlı mahremiyet ve ağır hava koşulları altında çadırlarda kalmak, diğer tarafta ise çökme riski bulunan hasarlı yapılara sığınmak arasında seçim yapmak zorunda kaldığını kaydeden Griffiths, şiddetli yağmur ve rüzgârlarla birlikte yapıların çökme riskinin artacağını söyledi. Enkaz kaldırma çalışmaları ve uzun vadeli barınma çözümleri için Gazze’ye daha fazla ağır iş makinesi sokulması çağrısı yaptı.
Temel hizmetlere erişim hâlâ sınırlı
Griffiths, Kızılhaç ekiplerinin Gazze’de karşılaştığı en büyük sorunlardan birinin ihtiyaç sahiplerine ulaşmak olduğunu dile getirdi. Güvenlik koşulları nedeniyle ekiplerin bazı bölgelere ve gözaltı merkezleri de dahil olmak üzere ihtiyaç sahiplerinin bulunduğu yerlere her zaman erişemediğini söyledi.
İnsani yardım erişiminin silahlı çatışmanın tarafları ile işgalci güçlerin yükümlülüğü olduğunu belirten Griffiths, yetkili aktörlerle bu konuda yürütülen görüşmelerin sürdüğünü aktardı. Gıda, ilaç ve temel ihtiyaç malzemelerinin yanı sıra enkazların güvenli biçimde kaldırılması, insan kalıntılarının aranması ve hasarlı su ile kanalizasyon sistemlerinin onarılması için gerekli ekipmanların da Gazze’ye girişinde ilerleme sağlanması gerektiğini ifade etti.
Gazze’deki hastaneler ve birinci basamak sağlık merkezleri ilaç ile tıbbi malzeme eksikliği yaşarken, halk daha nitelikli ve besleyici gıdaya ulaşmakta zorlanıyor. Yakıt ve motor yağı yetersizliği, jeneratörlere bağlı temel hizmetleri aksatıyor. Evlerini ve geçim kaynaklarını kaybeden insanların nakit paraya erişimi de güçlükle sağlanıyor.
Ateşkes acıları ortadan kaldırmadı
Griffiths, ateşkesin Gazze’de insanların yaşadığı acıları sona erdirmediğini söyledi. Çocukların eğitimden mahrum kaldığını, kronik hastaların gerekli sağlık hizmetlerine ulaşamadığını ve ailelerin evleriyle geçim kaynaklarını yitirdiğini belirtti. Bazı ailelerin gözaltına alınan veya hayatını kaybeden yakınlarının akıbetini hâlâ öğrenemediğini aktardı.
Griffiths, görüştüğü Filistinli bir gazetecinin kendi yazdığı, kanatlarını açarak uçan bir kuşu anlatan şiiri okuduğunu anlattı. Gazetecinin özgürlük, seçim yapabilme ve geleceğini kendisinin belirleyebilme imkânı istediğini söyleyen Griffiths, Gazze’de birçok kişinin benzer hayallere, umutlara ve gelecek kaygılarına sahip olduğunu kaydetti.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi temsilcisi, kuruluşun insani yardım çalışmalarını değişen ihtiyaçlara göre uyarladığını, ancak gıda, su, barınma, sağlık hizmetleri ve aile bağlarının korunması alanlarında daha fazla adım atılması gerektiğini söyledi. Gazze’deki Filistinlilerin sağlık, aile ve onurlu yaşam için gerekli koşullara erişme hakkı bulunduğunu belirten Griffiths, bu hakkın korunmasında uluslararası insancıl hukuk ilkelerine işaret etti.
Filistinliler normal hayata dönmek istiyor
Griffiths, Gazze’de yaşayan Filistinlilerin okula gitmek, arkadaşlarını görmek, çalışmak ve aileleriyle kendi evlerinde yaşamak istediğini ifade etti. Savaş ve yıkıma rağmen insanların birbirlerine, ailelerine, topluluklarına ve tanımadıkları kişilere yardım ettiğini; dayanışma ile misafirperverliğin sürdüğünü söyledi.
Gazze’deki Filistinlilerin onurlu bir yaşam sürme arzusunun uluslararası insancıl hukukun temel ilkeleriyle bağlantılı olduğunu belirten Griffiths, sivillerin çatışmanın etkilerinden korunması ve ihtiyaç duydukları temel hizmetlere erişebilmesi için uluslararası toplumun sorumluluk üstlenmesi gerektiğini kaydetti.
