Suriye'nin Humus kentinde, yıllar süren iç savaşın tahribatına rağmen dimdik ayakta kalmayı başaran tarihi Osmanlı Kapalı Çarşısı, kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçiyor. Çarşı, adım adım eski ticari hareketliliğine ve kültürel kimliğine geri dönüyor.
Kesme siyah bazalt taştan inşa edilen ve Osmanlı dönemine ait mimarisiyle dikkat çeken bu çarşı, yaklaşık 400-500 yıllık bir geçmişe sahip. Humus'un en önemli tarihi ve ticari merkezlerinden biri olarak kabul edilen yapı, kemerli tonozları ve kapalı çatısıyla ziyaretçilerini koruyor.
Savaş dönemindeki bombardıman ve çatışmalar çarşıda geniş çaplı yıkıma yol açmış olsa da, sağlam yapısı sayesinde ayakta kalmayı başardı. Şimdi ise bakırcılık, demircilik, dokumacılık, ipekçilik ve terzilik gibi geleneksel zanaatlar, bu tarihi mekanda yeniden hayat buluyor.
Kurucusunun torunundan duygusal gözlemler
Çarşının kurucusu Osman Ağa el-Cundi'nin torunlarından 68 yaşındaki Hacı Hezza Muhammed Abdulhamid el-Cundi, Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, çocukluğunun geçtiği bu mekanın yeniden canlanmasını gururla izlediğini söyledi.
Büyük dedesinin, Humus halkının tüm ihtiyaçlarını tek bir yerde bulabilmesi için bu büyük projeyi hayata geçirdiğini anlatan el-Cundi, "İnsanlar uzun mesafeler kat etmek zorunda kalmasın diye kuyumcuları, kumaş tüccarlarını, sebze satıcılarını ve diğer zanaatkarları bir araya getiren dev bir ticaret merkezi inşa etti. Dünyanın birçok ülkesini gezdim, ancak hiçbir yerde böyle bir mimari ve düzen görmedim" dedi.
El-Cundi, savaş yıllarında çarşının ciddi hasar gördüğünü ancak mimarisinin bu yıkıma direndiğini vurguladı. "Şimdi insanlar dükkanlarına ve evlerine geri dönüyor, onları temizleyip onarıyor. Çarşımız yeniden kapılarını açtı ve adım adım eski ruhuna kavuşuyor" ifadelerini kullandı.
Bölgenin başlıca simgelerinden olan tarihi Osman Ağa Hamamı da çarşının merkezinde yer alıyor. Restorasyon çalışmaları, Suriye'deki Müslüman toplumların tarihi ve kültürel mirasının korunmasına yönelik umut verici bir adım olarak değerlendiriliyor.
