ABD Donanması’nın insansız deniz aracı, Hürmüz Boğazı yakınlarında yürütülen kurtarma operasyonunda kullanıldı. Yetkililer, İran tarafından düşürüldüğü öne sürülen iki Ordu pilotunun denizdeki bir insansız araçla kurtarıldığını ve bunun denizde drone ile yapılan ilk kurtarma operasyonu olduğunu söyledi.
Operasyonun pazartesi günü Umman açıklarında gerçekleştirildiği, süreci uzaktan bir operatörün yönettiği aktarıldı. Pilotların önce deniz aracına alındığı, ardından başka bir noktaya taşındığı ve daha sonra helikopterle sudan çıkarıldığı bildirildi.
ABD, Orta Doğu’da otonom sistemlere ağırlık veriyor
Olay, ABD Donanması’nın yıllardır Orta Doğu görevlerinde insansız teknolojileri daha fazla kullanma çabasının ortasında yaşandı. ABD Merkez Komutanlığı’na bağlı 5. Filo’nun Görev Gücü 59’un, kurtarmada kullanılan Corsair adlı insansız yüzey aracıyla görev yaptığı belirtildi.
Görev Gücü 59, 2021’de insansız sistemler ve yapay zekâ odaklı test ve uygulamalar için duyurulmuştu. Dönemin 5. Filo Komutanı Koramiral Brad Cooper, bu sistemlerin daha az maliyetle daha geniş alanlarda görev yapılmasını sağladığını söylemişti.
İnsansız aracın üreticisi Saronic Technologies, Corsair’in 24 feet uzunluğunda, dizel motorlu ve denizde otonom biçimde görev yapabilen bir platform olduğunu açıkladı. Şirket, aracın denize indirilip gemilerden yeniden alınabildiğini ve limana dönmeden uzun süre görevde kalabildiğini bildirdi.
Şirketin ocak ayındaki testlerinde Corsair’in, insan operatörlerin dayanamayacağı koşullarda da çalışabildiği ve denizde 50 günden uzun süre bekleyebildiği aktarıldı. Bu kapasitenin, mürettebatlı operasyonlardaki maliyet, risk ve yorgunluğu azaltabileceği ifade edildi.
Uzmanlara göre kurtarma, kullanım alanını genişletti
Hudson Enstitüsü’nden Bryan Clark, deniz aracının kurtarmadaki rolünün sürpriz olduğunu belirtti. Clark, bu tür araçların genellikle gözetleme için kullanıldığını, ancak bu operasyonun çok yönlülüklerini de gösterdiğini söyledi.
Rand Corporation’dan Scott Savitz ise ABD’nin bu sistemleri etkili biçimde kullanmaya giderek daha fazla odaklandığını dile getirdi. Savitz, CENTCOM ve ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı’nın bu alandaki denemelerde öncü rol oynadığını, bunun da sonuç verdiğinin görüldüğünü ifade etti.
Savitz, Körfez’de insansız deniz araçları kullanmanın teknik zorluklarına da dikkat çekti. Bölgedeki suyun daha sıcak ve daha tuzlu olması, bu sistemlerin dayanıklılığı açısından ek bir sınama oluşturuyor.
Haberde, bölgede başka otonom deniz araçlarının da hava savunma, gözetleme, denizaltı takibi ve mayın temizliği gibi görevlerde kullanıldığı belirtildi. Uzmanlara göre son kurtarma, bu araçların yalnızca saldırı amaçlı değil, yardım ve kurtarma görevlerinde de etkili olabildiğini gösterdi.