Irak Başbakanı Ali Faleh Al-Zaidi, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin çekilmesinin ardından ülkesinde danışmanlar dahil hiçbir ABD askerinin kalmadığını söyledi. Al-Zaidi, Irak'ın bölgesel savaşlara katılmayacağını ve karşıt taraflar arasında buluşma noktası olmayı sürdüreceğini belirtti.
Başbakan, hükümetin ülkedeki tüm silahları devlet kurumlarının denetimine alma kararının kesin ve geri döndürülemez olduğunu açıkladı. Devlet yapısı dışında silah kalmaması için hedeflenen tarih 30 Haziran 2027 olarak verildi.
Al-Zaidi, üç silahlı grubun elindeki silahlar konusunda anlaşmaya varıldığını, dört grupla daha görüşmelerin devam ettiğini kaydetti.
Irak, grupları olan bir devlettir; devlete sahip olan gruplar değildir.
Koalisyonun çekilmesi ve yeni güvenlik düzeni
Irak Başbakanı, yabancı güçlerin ülkeden ayrılmasının silahlı grupların silah bulundurma gerekçesini ortadan kaldırdığını ifade etti. Batılı ülkelerin bazı silahlı grupların Irak devletini fiilen kontrol ettiğine inandığını belirten Al-Zaidi, hükümetinin bu tehdidin üstesinden geldiğini söyledi.
Bağdat ile Washington, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Irak'tan aşamalı çekilmesi konusunda Eylül 2024'te anlaşmıştı. Askeri misyonun bu eylülde sona ermesi planlanırken Irak, 30 Eylül'de koalisyonun ülkedeki askeri görevinin bittiğini duyurdu.
ABD Savunma Bakanlığı, koalisyon güçleriyle askeri teçhizatın Erbil Hava Üssü'nden ayrıldığını doğruladı. Çekilmenin ardından güvenlik iş birliği, terör örgütü DEAŞ'a karşı askeri misyondan eğitim ve istihbarat aktarımını kapsayan bir yapıya dönüştü.
Bağdat-Washington ortaklığı korunacak
ABD askerlerinin ayrılmasına rağmen Irak'ın Washington ile stratejik ortaklığını güçlendirmeyi sürdüreceğini belirten Al-Zaidi, teknolojik ve ekonomik kapasitesi nedeniyle ABD'nin stratejik ortak olarak seçildiğini söyledi.
Irak Başbakanı, ABD şirketlerinin ülkede faaliyet göstermeye ve ikili iş birliği kapsamındaki projeleri uygulamaya başladığını açıkladı. Washington ile ortaklığın yanı sıra enerji sektöründeki gelişmelerin Irak'ın bölgesel ve uluslararası etkisini önceki yıllara göre artıracağını ifade etti.

Irak bölgesel çatışmalardan uzak duracak
Al-Zaidi, bölgesel krizin gelişmelerin seyri ne olursa olsun sonunda bir anlaşmayla sonuçlanması gerektiğini söyledi. Irak'ın herhangi bir savaşa katılmayacağını yineleyen Başbakan, ülkesinin karşıt taraflar için buluşma noktası olmayı sürdüreceğini belirtti.
Irak Başbakanı, İran sınırının kapatılması ihtimalini reddetti. Böyle bir adımın iki ülkeye de zarar vereceği uyarısında bulunan Al-Zaidi, sınırın kapatılmasının Irak'ı ekonomik açıdan kuşatmak anlamına geleceğini söyledi.
İran sınırını kapatmak, kendimizi ekonomik olarak kuşatmak anlamına gelir.
Petrol ihracatında Hürmüz bağımlılığını azaltma planı
Basra Körfezi'ndeki deniz ulaşımında yaşanan aksaklıkların ardından Irak, Hürmüz Boğazı'na bağımlılığını azaltmak amacıyla petrol ihracat boru hatlarından oluşan bir ağ kurmaya çalışıyor. Al-Zaidi, hükümetin ihracat kanallarını çeşitlendirmeyi hedeflediğini açıkladı.
Başbakan, Türkiye'deki Ceyhan Limanı üzerinden petrol ihracatı güzergâhını yeniden faaliyete geçirme planından söz etti. Bölgesel koşullar nedeniyle Irak petrol ihracatının zaman zaman durduğunu ve ardından yeniden başladığını belirtti.
Al-Zaidi, Hürmüz Boğazı'ndaki krizin Irak'ın yükselen petrol fiyatlarından yararlanmasını engellediğini söyledi. Irak'ın petrol üretim kapasitesinin 2032'ye kadar günlük 10 milyon varile çıkarılması planlanıyor.
Kalkınma Yolu üçüncü nehir olarak nitelendirildi
Irak Başbakanı, ülkenin güneyindeki limanları Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına bağlaması planlanan Kalkınma Yolu Projesi'ni Irak'ın "üçüncü nehri" olarak tanımladı.
Projenin yapımına, bütçenin parlamento tarafından onaylanmasının ardından başlanması planlanıyor. Kalkınma Yolu Projesi, Irak'ın güney limanlarından Türkiye'ye ve Avrupa pazarlarına uzanan büyük bir ulaşım koridoru oluşturmayı amaçlıyor.