Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 14 Mayıs'ta hükümetinin parlamentodan güvenoyu almasının ardından başlattığı 'hayır' politikasıyla ülke siyasetinde ve güvenliğinde yeni bir dönemin kapısını araladı. Yolsuzluğa, başıboş silahlara ve ikinci dönem adaylığına karşı net bir duruş sergileyen ez-Zeydi, 47 gün gibi kısa bir sürede bu ilkeleri somut icraatlara dönüştürdü.
Yolsuzluğa Karşı Sıfır Tolerans
Başbakan ez-Zeydi, bir basın mülakatında yolsuzluğu devletin varlığına yönelik bir tehdit olarak nitelendirerek şu ifadeleri kullandı:
Hiçbir yolsuzluk yapana dokunulmazlık yok. Her hırsızı gece gündüz takip edeceğim. Halkın parası geri dönecek.
Hükümet, ilk kabine toplantısında bakanlara bir hafta içinde mal varlığı beyanında bulunma zorunluluğu getirdi. İkinci toplantıda, çalınan varlıkların iadesi için uluslararası ilişkilerin kullanılması kararlaştırıldı. Yedinci toplantıda ise değişiklik emirlerinde (oyar) yüzde 25'i aşan yatırım sözleşmeleri durdurularak hayali kontratların önüne geçildi. Oyar, proje sırasında malzeme miktarını değiştiren veya orijinal planda olmayan yeni işler ekleyen tadilat listeleri anlamına geliyor.
Sekizinci toplantıda, yabancı petrol şirketlerine yüzde 35 sabit gelir vergisi getirilmesi ve özel üniversitelerin istisnasız vergi ödemesi kararı ilk kez oylandı. Sürecin zirvesi ise geçtiğimiz Pazar günü yaşandı; aralarında milletvekilleri ve üst düzey yetkililerin de bulunduğu kişiler, tutuklu Petrol Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Adnan el-Cumeyli ile bağlantılı mali ve idari yolsuzluk suçlamalarıyla gözaltına alındı. Yetkililer, yaklaşık 23 milyon dolar nakit, 70 gayrimenkul, 21 lüks araç ve 3 kilograma yakın altın takıya el konulduğunu açıkladı.
Başıboş Silahlara Son
İç güvenlik alanında hükümet, bazı silahlı grupların elindeki silahları toplamaya yönelik adımlar attı. Yıl sonuna kadar düzenlenmesi planlanan 'Ulusal Egemenlik Konferansı' ile silahın yalnızca devletin elinde bulunması hedefleniyor. Başbakan ez-Zeydi, bu konuda herhangi bir dış dayatmaya izin verilmeyeceğini vurguladı. Bakanlar Kurulu bünyesinde gelirlerin ve kamu fonlarının yönetişimi için kararlar alınırken, 'Federal İç Denetim Kurumu' yasa tasarısı da parlamentoya sevk edildi. Bu adım, resmi kurumlar dışındaki silah olgusunu sona erdirmeyi amaçlıyor.
İkinci Döneme Ret ve Ekonomik Dönüşüm
Siyasi boyutta ez-Zeydi, dört yıl sonra yapılacak seçimlerde aday olmayacağını açıklayarak güven tazelemeyi hedefledi. Ekonomide ise petrole bağımlılığı azaltacak, gelir kaynaklarını çeşitlendirecek ve yatırımları çekmek üzere 'Enerji ve Kalkınma Fonu' kuracak bir vizyon ortaya koydu.
ABD'den Destek
Ez-Zeydi, ABD Başkanı Donald Trump'ın 30 Nisan'da kendisini telefonla arayarak göreve gelmesinden dolayı tebrik etmesi ve Washington'a davet etmesiyle dikkat çeken bir dış destek aldı. Ziyaretin Temmuz ortasında gerçekleşmesi bekleniyor.
Gözlemciler, 'Çerçeve Koordinasyonu' ittifakı içindeki karmaşık siyasi pazarlıkların ardından kurulan ez-Zeydi hükümetinin 'hayır' politikalarını, nüfuz merkezlerini dağıtma ve devlet otoritesini pekiştirme kapasitesi açısından pratik bir sınav olarak değerlendiriyor. Önümüzdeki dönemde asıl belirleyici faktörün ise bu kararların sahada ne ölçüde uygulanabildiği olacağı belirtiliyor.
