İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile yürütülen görüşmelerde anlaşma taslağının son aşamaya geldiğini ve metnin önümüzdeki günlerde imzalanabileceğini söyledi. Erakçi, İran’ın ulusal çıkarları konusunda geri adım atmayacağını da vurguladı.
Erakçi, televizyon röportajında konuştu ve ortaya atılan taslaklara ilişkin resmi olmayan bilgilere itibar edilmemesi gerektiğini söyledi. Ona göre görüşmelerin merkezinde denizcilik kısıtlamalarının kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması yer alıyor.
Hürmüz Boğazı için yeni düzenleme
Erakçi, Hürmüz Boğazı’nın İran ve Umman tarafından ortak şekilde yönetildiğini belirterek, gelecekteki düzenlemenin önceki uygulamalardan farklı olacağını ifade etti. Daha önce bu alanda verilen hizmetlerin ücretsiz olduğunu, bundan sonra ise gemilerden hizmet bedeli alınacağını söyledi.
Ancak bu ücretin bir geçiş harcı olmayacağını özellikle dile getirdi. Uluslararası hukukun böyle bir harca izin vermediğini, buna karşılık boğazdaki tesis ve hizmetlerle bağlantılı bedellerin tahsil edilebileceğini anlattı.
İranlı bakan, bu başlıkta Çin ve Umman ile temas yürütüldüğünü, Tahran ile Muskat’ın konuya ilişkin ortak bir açıklama yapmasının beklendiğini de aktardı.
Dondurulmuş varlıklar ve nükleer malzeme başlığı
Erakçi, ABD’li bazı yetkililerin İran’ın zenginleştirilmiş nükleer materyalleriyle ilgili açıklamalarına da karşı çıktı. Ona göre gelecekte böyle bir düzenleme yapılacaksa, söz konusu malzemenin İran içinde kalması gerekiyor.
Erakçi ayrıca, dondurulmuş İran fonlarının anlaşma tamamlandıktan sonra serbest bırakılacağını söyledi. Yeniden inşa planlarının da gündemde olduğunu, İran’ın uğradığı zararların telafisi için bu başlık üzerinde çalışıldığını belirtti.
Görüşmelerin ikinci aşamasında yaptırımların hafifletilmesi, nükleer malzemelerin geleceği ve yeniden inşa fonunun ele alınacağı ifade edildi. İran tarafına göre mutabakat zaptının uzunluğu iki sayfadan kısa, ancak metin üzerinde birçok kez çalışıldı.
Kararı Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi verecek
Erakçi, müzakereleri Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin denetlediğini ve nihai kararın da bu yapı tarafından verileceğini söyledi. Anlaşmanın içeriğine dair tüm taleplerin metne dikkatle işlendiğini aktardı.
İranlı bakan, sürecin iki aşamalı ilerlediğini; nükleer konuların ikinci aşamaya bırakıldığını, buna karşılık yaptırımların hafifletilmesi, yeniden inşa adımları ve dondurulmuş varlıkların ilk mutabakat içinde ele alındığını söyledi.
Erakçi, sürecin başarıyla tamamlanması halinde mutabakatın dijital ve uzaktan imzalanabileceğini, ardından resmen duyurulacağını belirtti. Medyadan da müzakerelerin sakin biçimde ilerlemesine izin verilmesini istedi.
Meclis Başkanı da anlaşmaya bağlılık vurgusu yaptı
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da ayrı bir mesajında, olası bir anlaşmanın verilen taahhütlerin tam uygulanmasına dayanması gerektiğini söyledi. Galibaf, verilen sözlerin mazeret üretilmeden korunması ve hayata geçirilmesi gerektiğini yazdı.
Galibaf, başka bir yolun olmadığını belirterek tarafların sonunda attıkları adımların sonuçlarıyla karşılaşacağını ifade etti. Bu mesaj, Erakçi’nin anlaşmanın son aşamaya yaklaştığını söylemesinden birkaç saat sonra geldi.
