İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile süren nükleer çıkmazda yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun yalnızca İran toprakları içinde seyreltilmesini kabul edilebilir tek çözüm olarak gördüklerini açıkladı.
Erakçi, uranyum zenginleştirme sınırları ve mevcut stoklara ilişkin hassas başlıkların ise görüşmelerin ikinci aşamasına bırakıldığını söyledi. Böylece Tahran, teknik ayrıntıları daha sonra ele alırken ana çerçevede kendi pozisyonunu korumuş oldu.
Geçici anlaşma tamamlanmadan kalıcı aşama yok
İranlı bakan, geçici anlaşmanın bütün maddeleri eksiksiz uygulanmadan kalıcı barış görüşmelerine geçmeyeceklerini vurguladı. Bu şartlar arasında ABD’nin deniz ablukasının kaldırılması ve çatışmaların sona ermesi de bulunuyor.
Tahran’ın yaklaşımı, nükleer dosyada anlaşma arayışını sürdürürken aynı zamanda deniz taşımacılığı üzerindeki kısıtlamalara karşı net bir siyasi çizgi çektiğini gösteriyor. Erakçi, kapsamlı uzlaşının ancak karşılıklı yükümlülüklerin tam olarak yerine getirilmesiyle mümkün olacağını savundu.
Hürmüz Boğazı masadaki en sert başlık
Haberde öne çıkan bir diğer unsur, Hürmüz Boğazı üzerindeki yetki tartışması oldu. Erakçi, bu su yolunu İran’ın mutlak egemenlik alanı olarak gördüklerini ve yalnızca Umman ile paylaşıldığını ifade etti.
İran tarafı, boğazın daha önceki uluslararası ya da Batı öncülüğündeki yönetim modellerine dönmesinin gündemde olmadığını da dile getirdi. Bu tutum, bölgesel deniz güvenliği konusundaki gerilimi canlı tutan başlıklardan biri olarak öne çıktı.
Washington ile Tahran arasında anlatı farkı
Metinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşma çerçevesini olumlu sözlerle duyurduğu ve Avrupa’da imza töreni hazırlığı yapıldığını öne sürdüğü de yer aldı. Ancak İran cephesi, nihai bir anlaşmanın kesinleştiği yönündeki anlatımı yumuşattı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, tamamlanmış bir anlaşma iddialarını spekülasyon olarak niteledi ve son onayın verilmediğini söyledi. Böylece iki tarafın kamuoyuna aktardığı çerçeve arasında belirgin bir fark oluştu.
Diplomatik temaslar sürerken temkinli dil öne çıkıyor
Haberde, görüşmelerin sonrasında tarafların açıklamalarında temkinli bir dilin öne çıktığı görülüyor. İran, teknik başlıkları daha sonra ele alacağını belirtirken, geçici anlaşmanın tüm maddeleri tamamlanmadan kalıcı aşamaya geçmeyeceğini yineledi.
Bu çerçevede Erakçi’nin çıkışı, nükleer dosyada yalnızca teknik değil, aynı zamanda egemenlik ve deniz güvenliği boyutları bulunan daha geniş bir pazarlık alanını yeniden görünür kıldı.
