İran, ABD'nin İran topraklarına yönelik hava saldırılarına misilleme olarak Körfez bölgesindeki ABD askeri varlığını hedef aldı. Kuveyt, Katar ve Bahreyn'deki ABD üslerine düzenlenen füze ve insansız hava aracı saldırıları, dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in Meşhed'de toprağa verildiği perşembe gününe denk geldi.
Körfez'deki ABD hedefleri vuruldu
İran ordusu, devlet medyasına yaptığı açıklamada Kuveyt'teki ABD Patriot sistemlerine, Katar'daki bir erken uyarı tesisine ve Bahreyn'deki ABD Ordusu yakıt deposuna saldırı düzenlediğini duyurdu.
Kuveyt silahlı kuvvetleri, hava sahasında bir seyir füzesi, üç balistik füze ve 10 insansız hava aracıyla çatıştıklarını, düşen şarapnel parçaları nedeniyle bir kişinin yaralandığını bildirdi.
Ürdün'de de İran'dan fırlatılan füzeler tespit edildi ve sirenler çaldı. Ürdün devlet haber ajansı, sekiz füzenin önlendiğini, can kaybı veya hasar yaşanmadığını aktardı. İran Devrim Muhafızları daha sonra, Ürdün'deki Azrak askeri üssüne ve Orta Doğu'daki bir ABD askeri kontrol merkezine 10 balistik füze fırlattığını açıkladı.
ABD'nin İran'daki saldırıları
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), çarşamba günü yaptığı açıklamada İran'daki hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme varlıkları ile füze ve insansız hava aracı depolama alanları dahil yaklaşık 90 askeri hedefi vurduğunu bildirdi. Saldırıların, İran'ın gemilere yönelik bombalı saldırılarına misilleme olduğu belirtildi.
İran'ın yarı resmi Mehr haber ajansı, perşembe sabahı Buşehr eyaletinde ve güney kıyısındaki Bender Abbas liman kentinde birkaç patlama duyulduğunu aktardı. Buşehr'de Rus yapımı bir nükleer santral bulunuyor. Yerel bir yetkili daha sonra devlet medyasına, bir ABD mermisinin tesisin çevre alanına isabet ettiğini söyledi. Aynı bölge, 8 Nisan'daki ateşkesten önce de defalarca vurulmuştu.
İran devlet medyası, ABD saldırılarında 8-9 Temmuz tarihlerinde beş eyalette 14 kişinin öldüğünü, 78 kişinin yaralandığını duyurdu. Fars haber ajansı, bir ABD saldırısının Rusya ve Çin ile ticarette kullanılan bir demiryolu köprüsünü vurduğunu bildirdi.
Hamaney'in cenazesi ve Hürmüz Boğazı'nda gerilim
İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, 28 Şubat'ta savaşın ilk gününde ABD hava saldırısında öldürülmüştü. Bir hafta süren kitlesel cenaze törenlerinin ardından naaşı, perşembe günü Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'nde toprağa verildi.
İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, ABD'nin saldırılarının ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğine müdahalesinin, su yolunun kademeli olarak yeniden açılmasını sekteye uğrattığını açıkladı. Muhafızlar, İran denetiminde boğazdan geçen gemi sayısının son iki haftada savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 50'sine ulaştığını, yalnızca Tahran'ın belirlediği rotaları kullanan gemilere izin verildiğini belirtti. Herhangi bir yeni ABD müdahalesinin "ezici bir karşılık" doğuracağı uyarısında bulundu.
İran'ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Hürmüz Boğazı yalnızca İran'ın düzenlemeleri çerçevesinde, ABD tehditleriyle değil, yeniden açılacak" ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve uluslararası tepkiler
Bölgenin en büyük ABD üssüne ev sahipliği yapan ve sık sık arabuluculuk yapan Katar, ticari gemilere yönelik saldırıları kınarken diplomasiye dönüş çağrısında bulundu.
Türkiye ve Umman dışişleri bakanları, İranlı mevkidaşları Abbas Arakçi ile yaptıkları ayrı telefon görüşmelerinde askeri tırmanıştan kaçınılması gerektiğini vurguladı. Çatışmada arabuluculuk yapan Pakistan'ın ordu komutanıyla görüşmesinde Arakçi, ABD'nin "savaş kışkırtıcı politikalarını" kınadı.
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, "Bu, İran'ın dün gemileri bombalamasının karşılığıdır. Tekrar olursa çok daha kötü olacak!" ifadelerini kullandı. Ancak Türkiye'deki NATO zirvesine katılan Trump, son askeri saldırıların İran'la tam kapsamlı bir çatışmaya dönüşeceğini düşünmediğini de söyledi.
Ankara'da gazetecilere konuşan Trump, "Olacak her şey çok hızlı bitecek... Ve petrol dahil her şeyi daha güvenli hale getirecek" dedi. NATO zirvesi öncesinde İran'la mutabakat zaptının sona erip ermediği sorulduğunda ise "Bence bitti. Onlarla uğraşmak istemiyorum" yanıtını verdi.
