Tel Aviv Üniversitesi’nin araştırması, İsrail’de 2023-2025 döneminde en az üç aylığına yurt dışına ayrılan vatandaşların sayısının 270 bine ulaştığını ortaya koydu. Yurt dışına çıkışlardaki artış, ülkedeki siyasi ve güvenlik tartışmalarıyla birlikte hız kazandı.
Üç yılda 270 bin İsrailli ülke dışına çıktı
Araştırmaya göre yurt dışına ayrılan İsrail vatandaşlarının sayısı 2023’te 86 bin 509, 2024’te 91 bin 499 ve geçen yıl 90 bin 922 oldu. Aynı ölçüte göre 2013-2015 döneminde ülke dışına çıkanların sayısı 183 bin 219 olarak kaydedildi.
İsrail hükümetinin 2023’te Meclisten geçirmeye çalıştığı yargı reformu paketi, göç tartışmalarını yeniden ülke gündemine taşıdı. Muhalefet, bağımsız yargıya müdahale olarak nitelediği reform girişimine karşı haftalarca protesto düzenledi.
7 Ekim saldırısının ardından güvenlik kaygıları arttı
Araştırmada, Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırısından sonra güvenlik gerekçeleriyle yurt dışına göç eğiliminin daha da hızlandığı belirtildi. Tartışmanın orduya da yansıdığı dönemde, başta Ben-Gurion Havalimanı olmak üzere sınır kapılarında ülkeyi terk edenlerin oluşturduğu kuyruklar gündeme geldi.
İsrail Meclisi Göç, Entegrasyon ve Diaspora İşleri Komitesi Başkanı Milletvekili Gilad Kariv, ülkenin bir "yurt dışına göç tsunamisi" ile karşı karşıya olduğunu söyledi. Kariv, hükümetin bu tehdide karşı kayda değer bir adım atmadığını savundu.
Araştırmayı yürüten Profesör Itai Ater, 2023-2024 döneminde büyüyen göç dalgasının geçen yıl da devam ettiğini ve uzun süreli ayrılışların endişe verici ölçüde arttığını ifade etti. Ater, mevcut durum değişmediği takdirde İsrail’in güvenliği ve ekonomisine ilişkin endişelerin büyüyebileceğini belirtti.
İsraillilerin yüzde 18’i ülkeyi terk etmeyi düşündü
Kantar Enstitüsü’nün İsrail devlet televizyonu KAN için gerçekleştirdiği kamuoyu araştırmasına göre katılımcıların yüzde 18’i son iki yılda ülkeyi terk etmeyi düşündü. Ankete katılanların yüzde 12’si, ayrılma kararını 27 Ekim’deki seçim sonucuna göre vermeyi düşündüğünü belirtti.
Araştırmada her üç İsrailliden birinin ülkeden göç eden birini tanıdığı, vatandaşların yüzde 41’inin ise artan göç eğiliminden endişe duyduğu kaydedildi. Ankete 2 bin 358 İsrailli katıldı ve hata payı yüzde 4,2 olarak açıklandı.
Nitelikli göçü vergi kaybını artırıyor
İsrail Vergi Dairesi’nin raporunda, nitelikli iş gücü ile yüksek gelir grubundaki İsraillilerin yurt dışına göçünün yıllık 1,2 milyar şekel, yani 400 milyon dolar ekonomik kayba yol açtığı belirtildi. Eğilimin aynı hızla sürmesi halinde kaybın 5 yıl içinde 3,5 milyar şekele, yani 1,17 milyar dolara çıkabileceği uyarısı yapıldı.
Yüksek gelir grubundaki vatandaşların göçünden kaynaklanan vergi kaybının 2019’da 500 milyon şekelden 2024’te 1,2 milyar şekele yükseldiği aktarıldı. Bu grubun ülkeyi terk etme hızındaki artışın, vergi kaybını her yıl ortalama 700 milyon şekel büyüttüğü belirtildi.
Rapora göre göç edenlerin önemli bölümünü 20-40 yaş aralığında, yüksek teknoloji ve tıp sektörlerinde çalışan nitelikli gençler oluşturuyor. Bu sektörlerdeki beyin göçünün 5 yıl içinde üç katına çıktığı, yurt dışına ayrılanların ortalama yıllık maaşının da 2019’daki 125 bin şekelden 2024’te 200 bin şekele yükseldiği kaydedildi.
Maliye Bakanlığı yetkilileri, kriz dönemlerinde yüksek gelir grubunun sermayesini, ticari faaliyetlerini ve vergi yükümlülüklerini başka ülkelere taşıyabildiğini belirtti. Yetkililer, göç etme imkanı daha sınırlı olan düşük gelir grubunun ülkede kalmasının sosyo-ekonomik dengeler açısından endişe verici olduğunu değerlendirdi.
