Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yüz binlerce Fransızı sokağa döken akaryakıt zamlarının, Fransa’nın taraf olmadığı İran bağlantılı Körfez çatışmasından kaynaklandığını söyledi. Macron, ülkesinin enerji arzını güvenceye almak için pazartesi sabahı Körfez ülkelerine gideceğini açıkladı.
Macron bu açıklamaları, hayat pahalılığına karşı düzenlenen ve birçok kentte yağma, tahribat ve araç kundaklamaya dönüşen gösterilerin ertesi günü, pazar akşamı Élysée Sarayı’ndan yaptığı televizyon konuşmasında dile getirdi.
Şubattan bu yana enerji arzı çabası
Macron, Fransa’nın şubatta bu savaşın başlamasından bu yana akaryakıt ve gaz arzını güvenceye almak için uluslararası adımlar attığını, bu çabaları Körfez ülkelerini ziyaret ederek sürdüreceğini söyledi. Hükümetin akaryakıt dağıtıcılarıyla, maliyetlerdeki düşüşün istasyon fiyatlarına yansıması için tedbirler üzerinde anlaştığını da ekledi.

“Öfke ve utanç”
Ülkenin yaşananlar karşısında “öfke ve utanç” duyduğunu belirten Macron, “Hiçbir şey bunu haklı çıkaramaz, açıklayamaz, mazur gösteremez” dedi. Ancak cumartesi günü yüz binlerce kişinin meşru taleplerle gösteri yaptığını vurgulayan Macron, “Bu kişileri yıkan, parçalayan ve yağmalayanlarla asla bir tutmamalıyız” ifadesini kullandı. İçişleri Bakanlığı gösterilere katılanların sayısını yaklaşık 550 bin olarak tahmin etti.
Şiddet olaylarının arkasında “aşırı sol gruplardan çıkan ve çok sayıda suçlunun katıldığı fitneciler” bulunduğunu öne süren Macron, “Yıkanlar ödemeli, yağmalayanlar tazmin etmeli” dedi ve “Cumhuriyeti yıkmaya çalışanlar hesap verecek” uyarısında bulundu.
2 bin 397 gözaltı, 997 yaralı güvenlik görevlisi
İçişleri Bakanlığı pazar akşamı, cumartesi günkü olaylarda 2 bin 397 kişinin gözaltına alındığını, 7’si ağır olmak üzere 997 polis ve jandarmanın yaralandığını açıkladı. Olaylar Paris, Lyon, Marsilya, Bordeaux ve Limoges başta olmak üzere birçok kenti etkiledi.
Macron, güvenlik güçlerinin olaylara müdahalesi konusunda “tam şeffaflık” sözü verdi. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez’den istihbarat ve önceden hazırlık konusunda “net cevaplar” isteyen Macron, Adalet Bakanı’ndan da savcılıkların kararlı davranmasını sağlamasını istedi.
Tedbirler ve diyalog
Macron, Başbakan Sébastien Lecornu’nun pazartesi günü zarar gören esnafa yardımı hızlandırmak için bir kriz masasına başkanlık edeceğini, valilerin belediye başkanlarıyla birlikte gerektiğinde bazı toplantıları yasaklayabileceğini açıkladı. Lecornu ayrıca partileri ve sendikaları şiddeti kınamaya ve sükûnet çağrısı yapmaya davet edecek.
Gençlere de seslenen Macron, protestoların üç hafta önce lise öğrencilerinin eylemleriyle başladığını hatırlattı ve gençlerde “derin bir kaygı” olduğunu kabul etti. Eğitim Bakanlığı’nın çevrim içi platformuna 100 binden fazla katkı geldiğini belirten Macron, öğrencileri, öğretmenleri, sendikaları ve işverenleri bir araya getirecek görüşmelerin yakında yapılacağını duyurdu.
Fransız basınında konuşulan olağanüstü hal ve sokağa çıkma yasağını ilan etmeyen Macron, cumhurbaşkanlığı seçimine altı ay kala rekabetin sokakta değil diyalogla yürütülmesi çağrısında bulundu.
Muhalefetten eleştiri
Muhalefet konuşmayı eleştirdi. Ulusal Birlik’in lideri Jordan Bardella konuşmayı “içler acısı” ve “korkakça” diye nitelendirdi, Boyun Eğmeyen Fransa’nın lideri Jean-Luc Mélenchon yıkımın sorumluluğunu hükümete yükledi. CGT Genel Sekreteri Sophie Binet ise Cumhurbaşkanının “ülkede olup bitenden hiçbir şey anlamadığını” söyledi.