Şam’daki Dördüncü Ceza Mahkemesi, devrik Cumhurbaşkanı Beşşar Esad’ın kuzeni Vassim el-Esad hakkında, Suriye halkına karşı işlendiği belirtilen insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları kapsamında idam kararı verdi.
Mahkeme, Vassim el-Esad’ın taşınır ve taşınmaz mallarının devlet hazinesine geçirilmesine hükmetti. Karar, sanık hakkındaki altıncı duruşmada açıklandı.
Mahkemenin suçlamalara ilişkin değerlendirmesi
Yargıç Fahr el-Din el-Aryan, delillerin Vassim el-Esad’la bağlantılı silahlı bir grubun Şam’ın güneyindeki Ceramana beldesinde bulunan bir ticari iş yerine saldırdığını gösterdiğini söyledi. El-Aryan, grubun iş yerindeki malları çaldığını ve devrik yönetime muhalif sahibini kaçırdığını aktardı.
Aynı grubun Suriye’nin farklı bölgelerinde vatandaşların kaçırılması ve öldürülmesine de karıştığını açıklayan El-Aryan, Vassim el-Esad’ın birden fazla kişinin kasten öldürülmesi ve işkence suçlarından mahkum edildiğini belirtti. Bu eylemler mahkeme tarafından insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları kapsamında değerlendirildi.
Silahlı gruplar ve Doğu Guta dosyası
Vassim el-Esad, 2011’in başlarından itibaren düzensiz silahlı gruplar kurmak ve yönetmekle de suçlandı. Mahkeme dosyasında, söz konusu grupların Dördüncü Tümen Komutanı Tuğgeneral Gıyath Dalla’nın talimatlarıyla oluşturulduğu iddiası yer aldı.
Beşşar Esad’ın kardeşi Mahir Esad’ın yönettiği Dördüncü Tümenle ilişkilendirilen bu grupların, Suriye’nin güneybatısındaki Doğu Guta’da sivillerin yaşadığı bölgelere yönelik askeri operasyonlara katıldığı öne sürüldü. Suçlamalar arasında, özellikle Muleyha beldesinde sivillerin hayatını kaybetmesi de bulunuyordu.
Vassim el-Esad ayrıca uyuşturucu kaçakçılığı ve tasarlayarak öldürme suçlamalarıyla karşı karşıyaydı.
Gözaltı ve önceki idam kararları
Suriye güvenlik güçleri Vassim el-Esad’ı 21 Haziran 2025’te Suriye-Lübnan sınırı yakınında gözaltına aldı. Davasının ilk duruşması 24 Haziran’da yapıldı.
Aynı mahkeme bir hafta önce Beşşar Esad, Mahir Esad ve altı eski yetkili hakkında öldürme, işkence, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları gerekçeleriyle idam kararı vermişti.
Beşşar Esad, yaklaşık 25 yıl süren yönetiminin ardından 8 Aralık 2024’te Rusya’ya kaçmıştı. Bu gelişme, 1963’te başlayan Baas Partisi yönetiminin sona ermesiyle sonuçlanmıştı. Ocak 2025’te Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın liderliğinde geçiş yönetimi oluşturuldu.
