Somali Guardian gazetesi, Türkiye’nin Uganda güçlerinin çekilmesinin oluşturacağı güvenlik boşluğunun kapatılmasına yardımcı olmak üzere Somali’ye 15 bin asker göndermeyi taahhüt ettiğini bildirdi. Gazete, bu bilgiyi Gaylan Media’dan aktardı.
Gazeteye göre Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Uganda güçlerinin ani çekilmesinin ardından ülkesinin müttefiklerinden 20 bin asker göndermelerini istedi. Türkiye ise ikili savunma anlaşması kapsamında 15 bin asker gönderme sözü verdi. Bu askerlerin Ocak 2027’den önce Baraawe ve Baidoa kentleriyle başkent Mogadişu ve çevresinde konuşlandırılması bekleniyor.
Haberin yayımlandığı saate kadar ne Türkiye’nin Savunma Bakanlığı veya Dışişleri Bakanlığı gibi resmi kurumları ne de Somali hükümeti bu rakamı doğruladı. İki taraftan da gazetenin haberine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Mogadişu’nun güneyinde güvenlik boşluğu
Uganda ordusu, 2 Kasım’da Mogadişu ile imzalanan ikili anlaşma kapsamında Somali’de konuşlandırdığı güçlerini çekmeye başladığını duyurmuş ve ilk grubun Uganda’ya döndüğünü açıklamıştı. Uganda ordusu sözcüsü Albay Chris Magezi, Somali’deki Afrika Birliği Destek ve İstikrar Misyonu’nda (AUSSOM) görev yapanlar da dahil tüm Uganda güçlerinin 2027 sonuna kadar ülkeden ayrılacağını söyledi.
Uganda, 2007’de Somali’deki Afrika Birliği misyonuna asker gönderen ilk ülke olmuştu. Uganda askerleri, Eş-Şebab’ın Mogadişu’daki pazarlar ve mahallelerden çıkarılmasına katılmıştı. Associated Press’in gördüğü, AUSSOM’un Somali’deki Birleşmiş Milletler Destek Ofisi’ne gönderdiği mektuba göre misyon, kasım ayında planlanan güç değişimleri sırasında Uganda askerlerinin boşaltacağı Sabiid-Anole, Bariire, Awdheegle ve Bulo Marer adlı dört mevziyi devralmayı planlıyor. Mektupta bu mevzilerin başkentin korunması açısından hayati önem taşıdığı belirtiliyor.
Somali Ulusal Güvenlik Danışmanı Oweis Haji Yusuf ise yeniden konuşlandırmanın Uganda güçlerinin “tamamen çekilmesi olarak anlaşılmaması gerektiğini” vurguladı. Yusuf, AUSSOM’daki Uganda birliğinin görevine devam ettiğini ve ortak güçlerle Somali Ulusal Ordusu’nun yanında çalışmayı sürdürdüğünü belirtti.
Somali hükümeti, güçlerinin Eş-Şebab’la mücadelede güvenlik sorumluluğunu üstlenme kapasitesinin giderek arttığını belirtiyor. Türkiye’nin 2017’de Mogadişu’da açtığı TURKSOM Üssü’nde binlerce Somalili asker eğitim aldı. Bu askerler arasında Gorgor özel kuvvetleri mensupları da bulunuyor. Bu kuvvetlerin 22. Tugayı, bu hafta Türkiye’de ileri düzey bir eğitim programını tamamladı.
Yıl sonundan önce bölgesel gelişmeler
Bu gelişme, AUSSOM’un mevcut Birleşmiş Milletler görev süresinin sona ermesine haftalar kala yaşandı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Aralık 2025’te misyonun görev süresini 31 Aralık 2026’ya kadar uzatmış ve misyonun mevcudunu 680 polis dahil 11 bin 826 kişiyle sınırlı tutmuştu. Somali’deki Birleşmiş Milletler Geçiş Desteği Misyonu da 31 Ekim’de faaliyetlerini sona erdirmişti. Somali makamları bu gelişmeyi, ülkenin kendi işlerini kendisinin yönetmesine yönelik bir adım olarak değerlendiriyor.
Associated Press’e konuşan, Mogadişu’daki Somali Kamu Gündemi Araştırma Merkezi Genel Müdür Yardımcısı Farhan İshak Yusuf, finansman yetersizliğinin Uganda’nın çekilmesini hızlandırdığını söyledi. Yusuf, çekilen güçlerin konuşlandığı Aşağı Şabel bölgesinin başkentin korunması açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Ankara ile ortaklık kapsamında Somali Savunma Bakanı Ahmed Muallim Fiqi, 4 Kasım’da Mogadişu’da Türkiye Genelkurmay Başkanlığından Sebahattin Kılıç başkanlığındaki askeri heyetle Afrika Boynuzu’ndaki güvenlik durumu ve terörle mücadeleyi görüştü. Somali Savunma Bakanlığı, görüşmeye ilişkin açıklamasında asker sayısına yer vermedi. Aynı gün Türkiye Savunma Bakanlığı, “Gökçeada” ve “Yıldırım” fırkateynlerinin Somali’nin münhasır ekonomik bölgesinde keşif amaçlı balıkçılık yapacak bir Türk balıkçı gemisine eşlik ettiğini açıkladı. Fırkateynler, bölgedeki Türk deniz görev grubunun değişimi için Mogadişu’ya doğru seyrini sürdürüyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi, iki ülke arasında Şubat 2024’te imzalanan savunma ve ekonomik işbirliği anlaşmasına dayanarak geçen temmuz ayında Türkiye’nin Somali’ye asker konuşlandırma yetkisini iki yıl uzatmıştı.
Kaynak: Somali Guardian gazetesi. Fotoğraf: Somali Ulusal Televizyonu (SNTV)
